బౌద్ధ సంఘంలో చేరిన దొంగ సన్యాసులను, విభేదాలను ఏరివేసి ధర్మాన్ని సుస్థిరం చేయడానికి మౌర్య అశోకుని హయాంలో మూడవ సంగీతి జరిగింది.
- సమావేశ వివరాలు మరియు వేదిక:
- సమయం: క్రీ.పూ. 250.
- వేదిక: మౌర్య సామ్రాజ్య రాజధాని అయిన పాటలీపుత్రం (అశోకారామం).
- పోషక చక్రవర్తి: మౌర్య చక్రవర్తి 'అశోకుడు'.
- అధ్యక్షత: ప్రముఖ బౌద్ధ విద్వాంసుడు 'మొగ్గలిపుత్త తిస్స' (ఉపగుప్తుడు).
- ప్రధాన ఫలితాలు మరియు మూడవ పీటకం:
- సంఘ క్రమశిక్షణను ఉల్లంఘించిన వేలాది మంది నకిలీ భిక్కులను అశోకుడు సంఘం నుండి బహిష్కరించాడు.
- అంతకుముందు ఉన్న రెండు పీటకాలకు తోడుగా తాత్విక విశ్లేషణతో కూడిన మూడవ పీటకమైన 'అభిధమ్మ పీటకం' (Abhidhamma Pitaka) అధికారికంగా సంకలనం చేయబడింది; దీనితో 'త్రిపీటకాలు' సంపూర్ణమయ్యాయి.
- మొగ్గలిపుత్త తిస్స స్వయంగా ఇతర సిద్ధాంతాలను ఖండిస్తూ 'కథావత్తు' (Kathavatthu) అనే గ్రంథాన్ని రచించి ఇందులో చేర్చాడు.
- అంతర్జాతీయ ధర్మ ప్రచార బృందాలు:
- ఈ సంగీతి ముగింపులోనే బౌద్ధాన్ని విదేశాలలో ప్రచారం చేయాలని నిర్ణయించారు; అశోకుడు తన కుమారుడు మహేంద్రుడు, కుమార్తె సంఘమిత్రలను శ్రీలంకకు పంపగా, ఇతర ప్రతినిధులను గ్రీస్, బర్మా, హిమాలయ ప్రాంతాలకు పంపాడు.
