← All topic notes

జైన మతానికి రాజపోషణ మరియు వాస్తుశిల్ప కళ

By exambadi.inNote 09 / 33

భారతదేశంలోని పలు శక్తివంతమైన రాజవంశాలు జైన మతాన్ని పోషించి అద్భుతమైన దేవాలయాలు, ఏకశిలా విగ్రహాలను నిర్మించాయి.

  • చారిత్రక రాజపోషణ:
    1. హర్యాంక వంశపు బింబిసారుడు, అజాతశత్రువు; నంద వంశ రాజులు; మౌర్య చక్రవర్తి చంద్రగుప్తుడు జైనాన్ని ఆదరించారు.
    2. ఒడిశా చేతి వంశ పాలకుడు ఖారవేలుడు జైన మతాన్ని స్వీకరించి ఉదయగిరి, ఖండగిరి గుహలను చెక్కించాడు (హాథీగుంఫా శాసనం).
    3. దక్షిణ భారతదేశంలో గంగ, రాష్ట్రకూట (అమోఘవర్షుడు), కళ్యాణి చాళుక్య రాజులు జైనాన్ని విస్తృతంగా పోషించారు.
  • వాస్తుశిల్పం మరియు తీర్థక్షేత్రాలు:
    1. గోమటేశ్వర ఏకశిలా విగ్రహం (శ్రావణబెళగొళ, కర్ణాటక): గంగ వంశ సేనాని చావుండరాయుడు క్రీ.శ. 983లో బాహుబలి (గోమటేశ్వరుడు) యొక్క 57 అడుగుల భారీ విగ్రహాన్ని నిర్మించాడు; ఇక్కడ ప్రతి 12 ఏళ్లకు ఒకసారి 'మహా మస్తకాభిషేకం' జరుగుతుంది.
    2. దిల్వారా జైన దేవాలయాలు (మౌంట్ అబూ, రాజస్థాన్): చాళుక్య/సోలంకి వంశ మంత్రులు విమలవసహి, తేజపాల పాలరాతితో అద్భుత శిల్పకళతో నిర్మించారు.
    3. మధ్యప్రదేశ్‌లోని ఖజురహోలో చందేలులు నిర్మించిన పార్శ్వనాథ, ఆదినాథ దేవాలయాలు ప్రసిద్ధి చెందాయి.