బౌద్ధ మత వ్యవస్థాపకుడైన గౌతమ బుద్ధుడు క్రీ.పూ. 6వ శతాబ్దంలో సమాజానికి మధ్యేమార్గ సందేశాన్ని అందించిన కరుణామూర్తి.
- జననం మరియు కుటుంబ వివరాలు:
- క్రీ.పూ. 563లో వైశాఖ పౌర్ణమి నాడు నేపాల్ సరిహద్దుల్లోని కపిలవస్తు సమీప 'లుంబినీ' వనంలో జన్మించాడు; బుద్ధుని జన్మను అశోకుని రుమ్మిండేయి స్తంభ శాసనం ధ్రువీకరిస్తోంది.
- తండ్రి శుద్ధోధనుడు (శాక్య గణరాజ్య అధిపతి); తల్లి మహామాయ (కోసల/కోలియ వంశ రాజకుమారి); జననం జరిగిన ఏడు రోజులకే తల్లి మరణించడంతో పినతల్లి 'గౌతమి ప్రజాపతి' పెంచింది; అందుకే గౌతముడనే పేరు వచ్చింది.
- బుద్ధుని అసలు పేరు 'సిద్ధార్థుడు'; వంశం శాక్య వంశం (క్షత్రియ).
- భార్య యశోధర (గోప/బింబ); కుమారుడు రాహులుడు.
- మహా పరివర్తనకు కారణమైన నాలుగు దృశ్యాలు (Four Sights):
- సిద్ధార్థుడు నగర విహారంలో తన రథసారథి 'చెన్న'తో కలిసి ప్రయాణిస్తున్నప్పుడు చూసిన దృశ్యాలు:
- ఒక వృద్ధుడు (వయస్సు భారం)
- ఒక రోగి (శారీరక బాధ)
- ఒక శవం (మరణం యొక్క అనివార్యత)
- ఒక ప్రశాంత సన్యాసి (దుఃఖాన్ని జయించిన రూపం).
- ఈ దృశ్యాలు ఆయన మనస్సులో తీవ్ర వైరాగ్యాన్ని కలిగించి, సంసార దుఃఖ విముక్తికి మార్గాన్ని అన్వేషించేలా చేశాయి.
