మహాయాన బౌద్ధమతంలో 'బోధిసత్వుడు' అత్యంత ఉన్నతమైన ఆధ్యాత్మిక, కరుణాపూరిత ఆదర్శ భావనగా నిలిచింది.
- బోధిసత్వుని నిర్వచనం:
- బుద్ధత్వాన్ని సాధించే సర్వ అర్హతలు ఉన్నప్పటికీ, సకల జీవుల దుఃఖ నివారణ జరిగేంతవరకు తన నిర్వాణాన్ని స్వచ్ఛందంగా వాయిదా వేసుకునే పరమ దయామయుడే బోధిసత్వుడు.
- ప్రముఖ బోధిసత్వులు మరియు వారి విశిష్టతలు:
- అవలోకితేశ్వరుడు (పద్మపాణి): 'కరుణామూర్తి'గా ప్రసిద్ధుడు; చేతిలో పద్మాన్ని (తామరపువ్వు) ధరించి ఉంటాడు; చైనాలో ఈయనను 'గ్వాన్-యిన్' (Guanyin) అని స్త్రీ రూపంలో ఆరాధిస్తారు.
- మంజుశ్రీ: 'జ్ఞాన ప్రదాత'; అజ్ఞానాన్ని ఛేదించే జ్ఞాన ఖడ్గాన్ని మరియు చేతిలో తాళపత్ర గ్రంథాన్ని ధరించి ఉంటాడు.
- వజ్రపాణి: 'పాప సంహారకుడు'; చేతిలో వజ్రాయుధాన్ని ధరించి, బుద్ధుని శత్రువుల నుండి రక్షించే రక్షక శక్తిగా ఉంటాడు (ఇంద్రుని పోలికలు).
- మైత్రేయుడు: 'భవిష్యత్ బుద్ధుడు'; అధర్మం పెరిగినప్పుడు ధర్మోద్ధరణ కోసం భవిష్యత్తులో భూమిపై అవతరించబోయే కాబోయే బుద్ధుడు.
- క్షితీగర్భుడు: పాతాళ లోకంలోని ఆత్మలను విముక్తి చేసే దయామయుడు.
- అమితాభుడు: స్వర్గ లోకానికి (సుఖావతి) అధిపతి అయిన అమిత కాంతి స్వరూపుడు.