ఆర్య అష్టాంగ మార్గం - నిర్వాణ సాధనా పథం

కోరికలను అణచివేసి, సంసార చక్రం నుండి విముక్తి (నిర్వాణం) పొందడానికి బుద్ధుడు సూచించిన ఆచరణాత్మక మార్గమే అష్టాంగ మార్గం.

• ఎనిమిది మార్గాలు మరియు విభజన:
  1. అష్టాంగ మార్గాలను ప్రజ్ఞ (జ్ఞానం), శీల (నైతికత), సమాధి (ధ్యానం) అనే మూడు భాగాలుగా వర్గీకరిస్తారు:
  2. ప్రజ్ఞ (Wisdom):
  3. సమ్యక్ దృష్టి (Right View): నాలుగు ఆర్య సత్యాలను సరిగ్గా అర్థం చేసుకోవడం.
  4. సమ్యక్ సంకల్పం (Right Resolve): హింస, రాగద్వేషాలు లేని ఉన్నత ఆలోచనలు కలిగి ఉండటం.
  5. శీల (Morality/Ethics):
  6. సమ్యక్ వాక్కు (Right Speech): సత్యమైన, మృదువైన, ఎదుటివారిని నొప్పించని మాటలు మాట్లాడటం.
  7. సమ్యక్ కర్మ (Right Action): ప్రాణహింస, దొంగతనం, వ్యభిచారం చేయకుండా సత్ప్రవర్తన కలిగి ఉండటం.
  8. సమ్యక్ జీవనం (Right Livelihood): ఇతరులకు హాని కలిగించని న్యాయమైన వృత్తి ద్వారా జీవించడం.
  9. సమాధి (Mental Discipline):
  10. సమ్యక్ వ్యాయామం (Right Effort): మనస్సులో చెడు ఆలోచనలను నిరోధించి మంచి ఆలోచనలను పెంపొందించుకోవడం.
  11. సమ్యక్ స్మృతి (Right Mindfulness): నిరంతరం ఆత్మపరిశీలనతో అప్రమత్తంగా ఉండటం.
  12. సమ్యక్ సమాధి (Right Concentration): ఏకాగ్రతతో మనస్సును లయం చేసి ధ్యానంలో ప్రశాంతత సాధించడం.
• నిర్వాణం భావన:
  1. నిర్వాణం అనగా దీపం ఆరిపోవడం వంటిది; రాగ, ద్వేష, మోహాల దహనం ముగిసి సంపూర్ణ శాంతిని పొందడం.