కుషాణుల కాలంలో జరిగిన నాల్గవ బౌద్ధ సంగీతి బౌద్ధ మత స్వరూపాన్ని ప్రపంచ మతంగా మార్చిన అత్యంత కీలక మలుపు.
- సమావేశ వివరాలు మరియు వేదిక:
- సమయం: క్రీ.శ. 72 (క్రీ.శ. 1వ శతాబ్దం).
- వేదిక: కాశ్మీర్లోని 'కుండలవనం' (Kundalavana).
- పోషక చక్రవర్తి: కుషాణ వంశ ప్రసిద్ధ చక్రవర్తి 'కనిష్కుడు'.
- అధ్యక్షత: 'వసుమిత్రుడు'; ఉపాధ్యక్షత: మహాకవి 'అశ్వఘోషుడు'.
- భాషా మార్పు మరియు భాష్యాలు:
- ఈ సంగీతిలో బౌద్ధ గ్రంథాల అధికారిక భాషగా ప్రాకృతం/పాళీ స్థానంలో సంస్కృతం స్వీకరించబడింది.
- త్రిపీటకాలపై సమగ్రమైన తాత్విక భాష్యాలు రూపొందించబడ్డాయి; వాటిలో ప్రసిద్ధమైనది 'మహావిభాష శాస్త్రం' (ఇది బౌద్ధ విశ్వకోశంగా పేరొందింది).
- హీనయాన మరియు మహాయాన చీలిక:
- తాత్విక, ఆచార విభేదాల ఫలితంగా బౌద్ధం శాశ్వతంగా రెండు ప్రధాన శాఖలుగా చీలిపోయింది:
- హీనయాన (Hinayana - చిన్న వాహనం / థెరవాద)
- మహాయాన (Mahayana - పెద్ద వాహనం).