మహావీరుని నిర్వాణం తర్వాత మగధలో సంభవించిన తీవ్ర కరువు కారణంగా జైన సంఘం రెండు ప్రధాన శాఖలుగా చీలిపోయింది.
- చారిత్రక విభజన నేపథ్యం (క్రీ.పూ. 3వ శతాబ్దం):
- చంద్రగుప్త మౌర్యుని పాలన చివరిలో మగధలో 12 సంవత్సరాల పాటు భయంకరమైన కరువు సంభవించింది.
- భద్రబాహు నేతృత్వంలోని ఒక వర్గం కర్ణాటకలోని శ్రావణబెళగొళకు వలస వెళ్ళింది; స్థూలభద్రుని నేతృత్వంలోని మరొక వర్గం మగధలోనే ఉండిపోయింది.
- కరువు ముగిసిన తర్వాత దక్షిణం నుండి తిరిగి వచ్చినవారు మగధలోని వారు నియమాలను సడలించారని ఆరోపించడంతో చీలిక అనివార్యమైంది.
- శ్వేతాంబరులు (తెల్లని వస్త్రాలు ధరించేవారు):
- స్థూలభద్రుడు వీరి నాయకుడు; వీరు ఉత్తర భారతదేశంలో స్థిరపడ్డారు.
- తెల్లని దుస్తులు ధరిస్తారు; స్త్రీలకు కూడా మోక్షం లభిస్తుందని నమ్ముతారు (19వ తీర్థంకరుడు మల్లినాథుడు స్త్రీ అని వీరి విశ్వాసం).
- మహావీరునికి వివాహమై కుమార్తె ఉందని అంగీకరిస్తారు; ప్రాకృత ఆగమ గ్రంథాలను ప్రామాణికంగా పరిగణిస్తారు.
- దిగంబరులు (దిక్కులనే వస్త్రాలుగా భావించే దిగంబరులు):
- భద్రబాహు వీరి నాయకుడు; వీరు దక్కన్ మరియు దక్షిణ భారతదేశంలో విస్తరించారు.
- సంపూర్ణ పరిత్యాగంలో భాగంగా వస్త్రాలను సైతం విసర్జించి నగ్నంగా ఉంటారు.
- స్త్రీలు శరీర త్యాగం చేసి పురుష జన్మ ఎత్తిన తర్వాతే మోక్షం సాధ్యమని భావిస్తారు; మహావీరుడు అవివాహితుడని పేర్కొంటారు.
