పంచ మహావ్రతాలు మరియు జైన త్రిరత్నాలు

జైన మతం కర్మ బంధాల నుండి ఆత్మను విముక్తం చేసి మోక్షాన్ని సాధించడానికి కఠినమైన నైతిక జీవన నియమావళిని నిర్దేశించింది.

• పంచ మహావ్రతాలు (Five Great Vows):
  1. పార్శ్వనాథుని చతుర్యామ ధర్మానికి మహావీరుడు ఐదవదైన 'బ్రహ్మచర్యం'ను చేర్చాడు:
  2. అహింస (Non-violence): సర్వ ప్రాణుల పట్ల కరుణ; సూక్ష్మజీవులను సైతం చంపరాదు.
  3. సత్యం (Truth): ఎల్లవేళలా సత్యాన్నే మాట్లాడటం.
  4. అస్తేయం (Non-stealing): అనుమతి లేకుండా ఇతరుల వస్తువులను తీసుకోకపోవడం.
  5. అపరిగ్రహం (Non-possession): భౌతిక సంపదలను, వస్త్రాలను సైతం త్యజించడం.
  6. బ్రహ్మచర్యం (Chastity): ఇంద్రియ నిగ్రహం పాటించడం (మహావీరుడు చేర్చిన నియమం).
  7. సన్యాసులకు ఇవి కఠినమైన 'మహావ్రతాలు' కాగా, గృహస్థులకు సరళతరమైన 'అణువ్రతాలు' (Anuvratas).
• జైన త్రిరత్నాలు (Three Jewels):
  1. కర్మ విముక్తికి మూడు రత్నాలు మూలాధారాలు:
  2. సమ్యక్ విశ్వాసం (Right Faith/Darshana): తీర్థంకరుల బోధనలపై పూర్తి నమ్మకం.
  3. సమ్యక్ జ్ఞానం (Right Knowledge/Jnana): జీవ, అజీవ పదార్థాల యథార్థ స్వభావాన్ని గ్రహించడం.
  4. సమ్యక్ ప్రవర్తన (Right Conduct/Charitra): పాపకార్యాలను వదిలి పంచవ్రతాలను ఆచరించడం.