సిద్ధార్థుడు రాజభోగాలను త్యజించి పరమ సత్యం కోసం అన్వేషించి చివరకు సంపూర్ణ జ్ఞానిగా (బుద్ధుడిగా) అవతరించిన మహోజ్వల ఘట్టమిది.
- మహాభినిష్క్రమణం (The Great Renunciation):
- 29వ ఏట అర్థరాత్రి తన ప్రియమైన గుర్రం 'కంథక', సారథి చెన్నతో కలిసి రాజభవనాన్ని వీడి వెళ్ళిపోయాడు; బౌద్ధ సంప్రదాయంలో దీనిని 'మహాభినిష్క్రమణం' అంటారు.
- తొలుత వైశాలి వద్ద సాంఖ్య గురువైన 'అలార కలామ' వద్ద, తర్వాత రాజగృహ వద్ద 'రుద్రక రామపుత్ర' వద్ద ధ్యాన పద్ధతులను అభ్యసించాడు.
- నిరంజన నదీ తీర తపస్సు:
- ఐదుగురు బ్రాహ్మణ సన్యాసులతో (కొండన్న బృందం) కలిసి ఉరువేల అడవులలో ఆరు సంవత్సరాల పాటు శరీరాన్ని శుష్కింపజేసే కఠోర నిరాహార తపస్సు చేశాడు; చివరకు అది వ్యర్థమని గ్రహించి 'సుజాత' అనే గోపిక ఇచ్చిన పరమాన్నాన్ని స్వీకరించి మధ్యేమార్గాన్ని ఎంచుకున్నాడు.
- నిర్వాణం / సంబోధి (Enlightenment):
- 35వ ఏట గయలో నిరంజన (నేటి ఫల్గు) నదీ తీరాన బోధి వృక్షం (రావి చెట్టు) కింద 49 రోజుల ధ్యానం తర్వాత వైశాఖ పౌర్ణమి నాడు పరమోన్నత జ్ఞానాన్ని పొందాడు.
- నాటి నుండి ఆయన 'బుద్ధుడు' (జ్ఞానోదయం పొందినవాడు), 'తథాగతుడు' (సత్యాన్ని చేరినవాడు), 'శాక్యముని'గా ప్రసిద్ధి చెందాడు.