మానవుని జన్మకు ముందు నుండి మరణానంతరం వరకు జీవితాన్ని పవిత్రం చేయడానికి గృహ్య సూత్రాలు నిర్దేశించిన 16 పవిత్ర సంస్కారాలు ఇవి.
- ముఖ్యమైన సంస్కారాల వర్గీకరణ:
- జన్మపూర్వ సంస్కారాలు: 1. గర్భాధానం (సంతానోత్పత్తి సంకల్పం), 2. పుంసవనం (గర్భ రక్షణ, సుపుత్ర కాంక్ష), 3. సీమంతోన్నయనం (గర్భిణి మానసిక ఉల్లాసం).
- శైశవ సంస్కారాలు: 4. జాతకర్మ (శిశు జనన సమయంలో), 5. నామకరణం (పేరు పెట్టడం), 6. నిష్క్రమణం (తొలిసారి బయటకు తేవడం), 7. అన్నప్రాశన (తొలి ఘన ఆహారం), 8. చూడాకర్మ/చౌలం (పుట్టువెండ్రుకలు తీయడం), 9. కర్ణవేధ (చెవులు కుట్టడం).
- విద్యా సంస్కారాలు: 10. విద్యారంభం (అక్షరాభ్యాసం), 11. ఉపనయనం (గాయత్రీ మంత్రోపదేశం, యజ్ఞోపవీత ధారణ - సాంస్కృతిక పునర్జన్మ), 12. వేదారంభం (వేదాధ్యయనం), 13. కేశాంతం (మొదటి క్షవరం), 14. సమావర్తనం (విద్యాభ్యాస ముగింపు/స్నాతకోత్సవం).
- గృహస్థ & అంతిమ సంస్కారాలు: 15. వివాహం (గృహస్థాశ్రమ ప్రవేశం), 16. అంత్యేష్టి (మరణానంతర కర్మ).