వేదాల ప్రామాణ్యాన్ని అంగీకరిస్తూ సృష్టి, జీవుడు, పరమాత్మ మరియు మోక్ష సాధనలపై హేతుబద్ధ విశ్లేషణను అందించిన ఆరు ఆస్తిక దర్శనాలే షడ్దర్శనాలు.
- ఆరు దర్శనాలు మరియు వ్యవస్థాపకులు:
- సాంఖ్య దర్శనం: కపిల మహర్షి; అత్యంత ప్రాచీనమైనది; ప్రకృతి మరియు పురుషుల పరస్పర కలయిక వల్ల సృష్టి జరిగిందని పేర్కొంటుంది.
- యోగ దర్శనం: పతంజలి మహర్షి; చిత్తవృత్తి నిరోధమే యోగమని పేర్కొంటూ అష్టాంగ యోగ మార్గాన్ని (యమ, నియమ, ఆసన, ప్రాణాయామ, ప్రత్యాహార, ధారణ, ధ్యాన, సమాధి) బోధించింది.
- న్యాయ దర్శనం: అక్షపాద గౌతముడు; భారతీయ తర్కశాస్త్రం (Logic); ప్రత్యక్ష, అనుమాన, ఉపమాన, శబ్ద ప్రమాణాల ద్వారా సత్యశోధన చేసింది.
- వైశేషిక దర్శనం: ఉలూక కణాదుడు; ప్రపంచమంతా పరమాణువుల (Atoms) సంయోగం వల్ల నిర్మితమైందని ప్రతిపాదించిన తొలి పరమాణు సిద్ధాంతం.
- పూర్వ మీమాంస: జైమిని మహర్షి; వేదాలలోని కర్మకాండల ప్రామాణ్యాన్ని, యజ్ఞాల ద్వారా స్వర్గ ప్రాప్తిని సమర్థించింది.
- ఉత్తర మీమాంస (వేదాంతం): బాదరాయణ వ్యాసుడు; బ్రహ్మసూత్రాల ద్వారా అద్వైత, విశిష్టాద్వైతాలకు తాత్విక పునాది వేసింది.