తొలి వేద సమాజం మరియు స్త్రీల ఉన్నత హోదా

ఋగ్వేద కాలపు సమాజం పితృస్వామ్య స్వరూపం కలిగి ఉన్నప్పటికీ, మహిళలకు గౌరవప్రదమైన సామాజిక, విద్యా మరియు ధార్మిక హక్కులు లభించాయి.

• కుటుంబ వ్యవస్థ మరియు ఆచారాలు:
  1. కుటుంబం సంయుక్త కుటుంబంగా ఉండేది; తండ్రి గృహపతిగా వ్యవహరించినప్పటికీ నిర్ణయాల్లో తల్లికి సమాన ప్రాధాన్యం ఉండేది.
  2. ఏకపత్నీవ్రతం సర్వసాధారణ నియమం; సమాజంలో బాల్య వివాహాలు, సతీసహగమనం, పరదా పద్ధతులు లేవు.
  3. వితంతు పునర్వివాహాలు మరియు సంతానం కోసం భర్త సోదరుడిని పెళ్లి చేసుకునే 'నియోగ' పద్ధతి ఆమోదించబడ్డాయి.
• మహిళా విద్య మరియు వేద విదుషీమణులు:
  1. బాలికలకు ఉపనయన సంస్కారం నిర్వహించేవారు; వారు గురుకులాల్లో ఉండి బ్రహ్మచర్యంతో వేదాలు అభ్యసించేవారు.
  2. జీవితాంతం విద్యాభ్యాసానికే అంకితమైన స్త్రీలను 'బ్రహ్మవాదినులు' అని, వివాహం వరకు చదువుకునే వారిని 'సద్యోద్వాహలు' అని పిలిచేవారు.
  3. లోపాముద్ర, ఘోష, అపాలా, విశ్వవార, నివావరి వంటి మహిళలు స్వయంగా ఋగ్వేద శ్లోకాలను రచించారు.