వేద సంహితలలోని శ్లోకాల అంతరార్థాన్ని మరియు యజ్ఞ క్రతువుల ప్రాధాన్యతను గద్య రూపంలో సామాన్యులకు వివరించడానికి బ్రాహ్మణ గ్రంథాలు వెలిశాయి.
- వివిధ వేదాల బ్రాహ్మణ గ్రంథాలు:
- ఋగ్వేదం: ఐతరేయ బ్రాహ్మణం మరియు కౌషీతకి బ్రాహ్మణం. (ఐతరేయ బ్రాహ్మణం రాజరిక ఆవిర్భావ సిద్ధాంతాన్ని మరియు దిక్కులను బట్టి రాజుల బిరుదులను పేర్కొంది).
- సామవేదం: పంచవింశ (తాండ్యమహా), షడ్వింశ, జైమినీయ బ్రాహ్మణాలు.
- యజుర్వేదం: శతపథ బ్రాహ్మణం మరియు తైత్తిరీయ బ్రాహ్మణం.
- అథర్వణవేదం: గోపథ బ్రాహ్మణం (ఏకైక బ్రాహ్మణం).
- శతపథ బ్రాహ్మణం ప్రాముఖ్యత:
- యాజ్ఞవల్క్య మహర్షి సంకలనం చేసిన శతపథ బ్రాహ్మణం అన్నింటికంటే అతిపెద్దది మరియు అత్యంత ప్రాచీనమైనది.
- ఇందులో గంగా మైదానాలకు ఆర్యుల తూర్పు విస్తరణను తెలిపే 'విదేహ మాథవుని కథ', మత్స్య అవతారానికి మూలమైన 'జలప్రళయ గాథ' మరియు వ్యవసాయ పద్ధతులు వివరించబడ్డాయి.