మలి వేద యుగంలో వృత్తి ఆధారిత వర్ణాలు జన్మ ఆధారితమైన కఠిన కులాలుగా రూపాంతరం చెందాయి; సమాజంలో నిచ్చెనమెట్ల అసమానతలు స్థిరపడ్డాయి.
- చతుర్వర్ణాలు మరియు అధికార అంతరాలు:
- బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైశ్య, శూద్ర అనే నాలుగు వర్గాలు పుట్టుకతోనే నిర్ణయించబడ్డాయి.
- మొదటి మూడు వర్ణాలను 'ద్విజులు' (రెండు జన్మలు కలవారు) అని పిలిచారు; వీరికి మాత్రమే ఉపనయన సంస్కారం పొందే, వేదాధ్యయనం చేసే హక్కు ఉండేది.
- సమాజంలో అన్ని రకాల పన్నులను చెల్లించే ఏకైక ఉత్పత్తి వర్గంగా 'వైశ్యులు' నిలిచారు (అనస్య బలికృత్ - ఇతరులకు పన్నులు కట్టేవాడు). శూద్రులకు ఉపనయన హక్కు నిరాకరించబడింది.
- వివాహ వర్గాలు మరియు ఉపకులాల ఆవిర్భావం:
- అనులోమ వివాహం: ఉన్నత వర్ణ పురుషుడు - నిమ్న వర్ణ స్త్రీ వివాహం (సమాజం కొంతవరకు ఆమోదించింది).
- ప్రతిలోమ వివాహం: నిమ్న వర్ణ పురుషుడు - ఉన్నత వర్ణ స్త్రీ వివాహం (కఠినంగా నిరసించబడింది).
- ప్రతిలోమ వివాహాల ఫలితంగా పుట్టిన సంతతిని నిమ్న జాతులుగా పరిగణించారు; 'చండాలుర' వంటి వర్గాల పట్ల అస్పృశ్యత (అంటరానితనం) భావనలు ఈ కాలం చివరిలో వేళ్ళూనుకున్నాయి.
