తొలి వేద ఆర్యులు ప్రకృతి శక్తులను దైవ రూపాలుగా భావించి ఆరాధించారు; మాక్స్ ముల్లర్ వీరి మతాన్ని 'హేనోథీయిజం' (ఒక సమయంలో ఒకే దేవతను సర్వోన్నతుడిగా పూజించడం)గా పేర్కొన్నారు.
- త్రిలోక దేవతల వర్గీకరణ:
- అంతరిక్ష లోక దేవతలు: ఇంద్రుడు, రుద్రుడు, మరుత్తులు, వాయువు.
- పృథ్వీ (భూ) లోక దేవతలు: అగ్ని, పృథ్వి, సోముడు, బృహస్పతి.
- ద్యు (స్వర్గ) లోక దేవతలు: వరుణుడు, సూర్యుడు, మిత్రుడు, ఉషస్సు, అదితి.
- ప్రధాన దేవతల ప్రాముఖ్యత:
- ఇంద్రుడు (పురందరుడు/కోటలను ధ్వంసం చేసేవాడు): యుద్ధ మరియు వర్ష దేవుడు; ఋగ్వేదంలో అత్యధికంగా 250 సూక్తాలు ఇంద్రునికే అంకితం చేయబడ్డాయి.
- అగ్ని: మానవులకు మరియు దేవతలకు మధ్యవర్తి లేదా దైవదూత; 200 సూక్తాలు కలవు.
- వరుణుడు: విశ్వ నైతిక ధర్మాన్ని ('ఋతం' - Rita) పరిరక్షించే దేవుడు ('ఋతస్య గోప').
- సోముడు: వనస్పతుల అధిపతి; 9వ మండలం అంతా ఈయనకే అంకితం. విగ్రహారాధన లేదా దేవాలయాలు లేవు; కేవలం మంత్రోచ్ఛారణలు మరియు హవిస్సులతో యజ్ఞాలు చేసేవారు.
