దేవాలయాలు, బౌద్ధ స్తూపాలు, చైత్యాలు మరియు విహారాలు ప్రాచీన భారతీయ మత, సాంకేతిక మరియు వాస్తు శిల్ప కళా వికాసానికి సజీవ సాక్ష్యాలుగా నిలుస్తున్నాయి.
- మౌర్య మరియు శాతవాహన వాస్తుకళ: అశోకుని ఏకశిలా స్తంభాలు, బారాబర్ కొండల్లోని అజీవిక గుహలు తొలి రాతి కట్టడాలు. మధ్యప్రదేశ్లోని సాంచి స్తూపం, ఆంధ్రప్రదేశ్లోని అమరావతి, నాగార్జునకొండ స్తూపాలు బౌద్ధ శిల్పకళా సంపదను ప్రదర్శిస్తాయి. పశ్చిమ కనుమలలోని కార్లే, భజే, నాసిక్ చైత్యాలు రాతిని తొలిచిన గుహాలయాలకు అత్యున్నత ఉదాహరణలు.
- గుప్తుల ఆలయ నిర్మాణం: గర్భగృహం, శిఖరంతో కూడిన హిందూ దేవాలయాల నిర్మాణం గుప్తుల కాలంలోనే మొదలైంది. దేవగఢ్ (ఝాన్సీ) లోని దశావతార విష్ణు ఆలయం, భితర్గావ్ (కాన్పూర్) లోని ఇటుకల ఆలయం తొలి నాగార శైలికి మార్గదర్శకాలు.
- గుహా చిత్రలేఖనాలు: అజంతా, ఎల్లోరా, బాగ్ గుహలలోని కుడ్యచిత్రాలు (Frescoes/Murals) ఆనాటి వస్త్రధారణ, జీవనశైలి, బుద్ధుని జాతక కథల ఆధ్యాత్మిక దృశ్యాలను కళ్ళకు కడతాయి.