దక్షిణ భారతదేశంలో తొలి సామ్రాజ్యాలైన శాతవాహనుల చరిత్ర, సామాజిక-ఆర్థిక అంశాలను విశదీకరించడంలో నానాఘాట్, నాసిక్ గుహా శాసనాలు అత్యంత విలువైనవి.
- దేవి నాగానిక నానాఘాట్ శాసనం: శాతవాహన మొదటి శాతకర్ణి భార్య దేవి నాగానిక మహారాష్ట్రలోని నానాఘాట్ కనుమలో వేయించిన శాసనం. శాతకర్ణి చేసిన అశ్వమేధ, రాజసూయ యాగాలను ఇది పేర్కొంటుంది. భారత ఉపఖండంలో పూజారులు, బ్రాహ్మణులకు భూదానాలు (Land Grants) ఇచ్చినట్లు తెలుపుతున్న తొలి లిఖిత శాసన ఆధారమిది.
- గౌతమీ బాలశ్రీ నాసిక్ ప్రశస్తి: 23వ శాతవాహన చక్రవర్తి గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి మరణానంతరం ఆయన తల్లి గౌతమీ బాలశ్రీ వేయించిన ప్రశస్తి శాసనం. ఇందులో శాతకర్ణిని 'క్షత్రియ దర్పమాన మర్దన', 'త్రిసముద్రతోయ పీతవాహన', 'ఏకబ్రాహ్మణ' వంటి బిరుదులతో స్తుతించారు.
- శక-శాతవాహన పోరాటాలు: నాసిక్ శాసనం గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి శక క్షత్రపుడైన నహపాణుడిని వధించి, క్షహరాత వంశాన్ని సమూలంగా నిర్మూలించిన చారిత్రక ఘట్టాన్ని ధ్రువీకరిస్తుంది.
