గుప్త సామ్రాజ్య విస్తరణ, శాస్త్రీయ నైపుణ్యం మరియు పాలనా వికేంద్రీకరణను అధ్యయనం చేయడానికి గుప్తుల శాసనాలు దర్పణం పడతాయి.
- అలహాబాద్ స్తంభ శాసనం (ప్రయాగ ప్రశస్తి): సముద్రగుప్తుని ఆస్థాన కవి, సంధివిగ్రహిక హరిసేనుడు చంపూ శైలిలో (గద్య, పద్య మిశ్రమం) సంస్కృతంలో దీనిని రచించాడు. అశోకుని స్తంభంపైనే చెక్కబడిన ఈ శాసనం సముద్రగుప్తుని దిగ్విజయాలు, ఆర్యవర్త రాజ్యాల నిర్మూలన (ప్రసభోధరణ), దక్షిణాపథ రాజ్యాల పట్ల అనుసరించిన గ్రహణ-మోక్ష-అనుగ్రహ విధానాలను వివరిస్తుంది.
- మెహ్రౌలీ ఇనుప స్తంభ శాసనం: ఢిల్లీలోని కుతుబ్ కాంప్లెక్స్లో ఉన్న మెహ్రౌలీ ఇనుప స్తంభంపై 'చంద్ర' అనే రాజు విజయాలు పేర్కొనబడ్డాయి; ఈ రాజు చంద్రగుప్త విక్రమాదిత్యుడిగా గుర్తించబడ్డాడు. 1600 సంవత్సరాలుగా తుప్పు పట్టని ఈ స్తంభం ప్రాచీన భారతీయ లోహ విజ్ఞానానికి నిదర్శనం.
- భిటారి మరియు ఏరాన్ శాసనాలు: స్కందగుప్తుని భిటారి శాసనం హూణుల దండయాత్రల తిప్పికొట్టడాన్ని తెలుపుతుంది. భానుగుప్తుని క్రీ.శ. 510 నాటి ఏరాన్ శాసనం భారతదేశంలో 'సతీ సహగమనం' జరిగినట్లు నమోదు చేసిన మొట్టమొదటి లిఖిత ఆధారం.