పురావస్తు శాస్త్రంలో వివిధ యుగాల సాంస్కృతిక దశలను, కాలగణనను గుర్తించడానికి మట్టిపాత్రలు (Pottery) 'అక్షరమాల' వంటి ఆధారాలుగా పనిచేస్తాయి.
- ఓక్రే కలర్డ్ పాటరీ (OCP - కాషాయ రంగు కుండలు): క్రీ.పూ. 2000 - 1500 కాలానికి చెందిన తామ్రశిలా యుగానికి, రాగి నిల్వలకు (Copper Hoards) సమకాలీనమైన సంస్కృతి. గంగా-యమునా దోయాబ్ మైదానాల్లో తొలి స్థిర వ్యవసాయదారుల ఉనికిని సూచిస్తుంది.
- పెయింటెడ్ గ్రే వేర్ (PGW - చిత్రిత బూడిద రంగు పాత్రలు): క్రీ.పూ. 1100 - 600 కాలానికి చెందిన మలివేద సంస్కృతిని ప్రతిబింబిస్తుంది. బూడిద రంగు పాత్రలపై నలుపు రంగు రేఖాగణిత చిత్రాలు ఉంటాయి. హస్తినాపూర్, అహిచ్ఛత్ర, కౌశాంబిలలో ఇనుము పరికరాలతో పాటు ఇవి లభించాయి.
- నార్తర్న్ బ్లాక్ పాలిష్డ్ వేర్ (NBPW - మెరిసే నల్లటి పాత్రలు): క్రీ.పూ. 600 - 200 కాలానికి చెందిన మౌర్య, మహాజనపదాల నాటి రెండవ పట్టణీకరణ సంస్కృతికి ప్రతీక. గాజు లాంటి నల్లని మెరుపు కలిగిన ఈ కుండలు అప్పటి ఉన్నత సమాజపు వైభవాన్ని సూచిస్తాయి.