బౌద్ధ ధర్మ గ్రంథాల సేకరణ కోసం ప్రాచీన భారతదేశాన్ని సందర్శించిన చైనా యాత్రికుల యాత్రా విశేషాలు నిష్పాక్షిక సామాజిక చిత్రణను అందిస్తాయి.
- ఫాహియాన్ (క్రీ.శ. 399 - 414): గుప్త చక్రవర్తి రెండవ చంద్రగుప్తుని (విక్రమాదిత్యుడు) కాలంలో భారత్ను సందర్శించాడు. ఆయన రాసిన 'ఫో-క్యో-కి' (బౌద్ధ రాజ్యాల రికార్డు) గ్రంథం మధ్యదేశంలోని శాంతిభద్రతలు, నేరాలకు తేలికపాటి జరిమానాలు, చండాలుర సాంఘిక వెలివేతను నిష్పాక్షికంగా నమోదు చేసింది. ఫాహియాన్ ఎక్కడా చక్రవర్తి పేరును నేరుగా ప్రస్తావించకపోవడం విశేషం.
- హ్యూయెన్ త్సాంగ్ (క్రీ.శ. 629 - 645): 'యాత్రికుల రారాజు'గా పిలువబడే హ్యూయెన్ త్సాంగ్ హర్షవర్ధనుని కాలంలో సందర్శించి 'సి-యు-కి' (పశ్చిమ దేశాల రికార్డు) రచించాడు. నలంద విశ్వవిద్యాలయంలో ధర్మపాలుడు, శీలభద్రుల వద్ద బౌద్ధ తత్వశాస్త్రం అభ్యసించాడు. కన్నౌజ్ ధర్మపరిషత్, ప్రయాగ మహామోక్ష పరిషత్లను ప్రత్యక్షంగా చూసి వివరించాడు.
- ఇత్సింగ్ (క్రీ.శ. 671 - 695): సముద్ర మార్గాన భారతదేశానికి వచ్చి నలంద మరియు విక్రమశిల విశ్వవిద్యాలయాల్లో బౌద్ధ సన్యాసుల నిత్య దినచర్యలు, వినయ నియమాలను లిఖించాడు.