మగధ తూర్పు భారతదేశంలో విస్తరిస్తున్న సమయంలో, వాయవ్య భారతదేశంలో బలమైన కేంద్రీకృత శక్తి లేకపోవడం వల్ల పర్షియాకు చెందిన అకేమెనిడ్ సామ్రాజ్యం భారత్పై దండయాత్ర చేసింది.
- సైరస్ మరియు మొదటి డేరియస్ దండయాత్రలు:
- పర్షియన్ చక్రవర్తి సైరస్ (క్రీ.పూ. 558 - 530) హిందూకుష్ పర్వతాలు దాటి భారత సరిహద్దులను తాకిన తొలి విదేశీ విజేత.
- మొదటి డేరియస్ (Darius I): క్రీ.పూ. 516 లో సింధు, పంజాబ్ లోయలను జయించి తన సామ్రాజ్యంలో కలుపుకున్నాడు.
- బెహిస్తున్, పెర్సెపోలిస్, నక్షీ రుస్తం శాసనాలలో 'హిందు' (సింధు ప్రాంతం) పర్షియన్ సామ్రాజ్య భాగాలుగా పేర్కొనబడ్డాయి.
- 20వ సత్రపి (ప్రావిన్స్):
- చరిత్ర పితామహుడు హెరోడోటస్ ప్రకారం, భారతదేశ భూభాగం పర్షియన్ సామ్రాజ్యానికి '20వ సత్రపి'గా (రాష్ట్రంగా) మారింది.
- మొత్తం సామ్రాజ్యంలో అత్యంత సంపన్నమైన ఈ భారత ప్రావిన్స్ నుండి పర్షియన్ రాజుకు ఏటా 360 టాలెంట్ల బంగారు ధూళి (Gold dust) కప్పంగా చేరేది (ఇది మొత్తం పర్షియా సామ్రాజ్య ఆదాయంలో మూడో వంతు).
- జెర్క్సెస్ (Xerxes) గ్రీస్పై చేసిన యుద్ధంలో భారతీయ సైనికులను (విల్లంబుల దళాన్ని) ఉపయోగించాడు.
- పర్షియన్ దండయాత్ర సాంస్కృతిక ఫలితాలు:
- ఖరోష్టీ లిపి ఆవిర్భావం: పర్షియన్ల అరామిక్ లిపి నుండి కుడి నుండి ఎడమకు రాసే 'ఖరోష్టీ లిపి' వాయవ్య భారతదేశంలో ఉద్భవించింది (అశోకుని షాబాజ్గర్హి శాసనం ఇందులో ఉంది).
- అశోకుని ఏకశిలా స్తంభాలు, స్తంభాలపై పాలిష్ చేసే పద్ధతి పర్షియన్ బెల్-ఆకారపు స్తంభాల ప్రభావంతో రూపొందాయి.