గంగా మైదానపు తూర్పు ప్రాంతంలో విలసిల్లిన అంగ మరియు మగధ మహాజనపదాలు అపారమైన వ్యవసాయ, ఖనిజ సంపదతో వాణిజ్య కేంద్రాలుగా విలసిల్లాయి.
- అంగ మహాజనపదం:
- భౌగోళిక స్థానం: ఆధునిక బీహార్లోని భాగల్పూర్ మరియు ముంగేర్ జిల్లాలు; చంపా నది దీనిని మగధ నుండి వేరుచేసేది.
- రాజధాని: 'చంపా' (ప్రాచీన నామం మాలిని); దీనిని ప్రసిద్ధ ఆర్కిటెక్ట్ మహా గోవిందుడు నిర్మించాడు.
- వాణిజ్య ప్రాధాన్యత: చంపా ఒక నదీ తీర ఓడరేవుగా విలసిల్లింది; ఇక్కడి నుండి వర్తక నౌకలు సువర్ణభూమి (ఆగ్నేయాసియా) వరకు ప్రయాణించేవి.
- పతనం: బింబిసారుడు అంగ రాజు బ్రహ్మదత్తుడిని ఓడించి, అంగను మగధ సామ్రాజ్యంలో విలీనం చేశాడు; యువరాజు అజాతశత్రువును చంపాకు వైస్రాయ్గా నియమించాడు.
- మగధ మహాజనపదం:
- భౌగోళిక స్థానం: ఆధునిక బీహార్లోని పాట్నా, గయ మరియు నలంద జిల్లాలు.
- తొలి రాజధాని: 'గిరివ్రజ' లేదా 'రాజగృహ' (ఐదు కొండలతో రక్షించబడిన సహజ కోట); తర్వాతి కాలంలో ఉదయనుడు గంగా-సోన్ నదుల సంగమ వద్ద పాటలీపుత్రంను నిర్మించి రాజధానిగా మార్చాడు.
- ప్రత్యేకత: సమృద్ధిగా ఇనుప ఖనిజ నిల్వలు, దట్టమైన అడవుల్లో ఏనుగుల లభ్యత, సారవంతమైన నేలలు మగధను భారతదేశపు ప్రథమ సామ్రాజ్యంగా నిలిపాయి.