వాయవ్య సరిహద్దు రాజ్యాలు - గాంధార మరియు కాంబోజ

భారత ఉపఖండపు వాయవ్య సరిహద్దులలో ఉండి అంతర్జాతీయ వాణిజ్యానికి, విదేశీ సంస్కృతుల సమ్మేళనానికి ద్వారాలుగా నిలిచిన మహాజనపదాలు గాంధార మరియు కాంబోజ.

• గాంధార మహాజనపదం:
  1. భౌగోళిక స్థానం: ఆధునిక పాకిస్తాన్‌లోని రావల్పిండి, పెషావర్ లోయ మరియు కాశ్మీర్ సరిహద్దులు.
  2. రాజధాని: 'తక్షశిల' (Taxila - ప్రపంచంలోనే ప్రాచీన ఉన్నత విద్యాకేంద్రం); మరొక ప్రసిద్ధ నగరం పుష్కలావతి (చార్సద్దా).
  3. పుష్కరసారిన్ పాలన: బుద్ధునికి సమకాలికుడైన గాంధార రాజు పుష్కరసారిన్; ఈయన మగధ రాజు బింబిసారుని వద్దకు రాయబారాన్ని పంపాడు, అవంతి చండ ప్రద్యోతుడిని ఓడించాడు.
  4. కళా వికాసం: తర్వాతి కాలంలో ఇండో-గ్రీక్ సమ్మేళనంతో గాంధార శిల్పకళా శైలి ఇక్కడే ఉద్భవించింది.
• కాంబోజ మహాజనపదం:
  1. భౌగోళిక స్థానం: పాకిస్తాన్‌లోని హజారా జిల్లా, కాశ్మీర్ పశ్చిమ భాగం మరియు హిందూకుష్ సరిహద్దులు (పామిర్ పీఠభూమి వరకు).
  2. రాజధాని: 'రాజపురం' లేదా 'హటక'.
  3. యుద్ధ అశ్వాల కేంద్రం: ప్రాచీన ప్రపంచంలోనే అత్యుత్తమ జాతి గుర్రాల (War horses) ఉత్పత్తికి మరియు విక్రయానికి కాంబోజ ప్రసిద్ధి చెందింది.
  4. కౌటిల్యుడు అర్థశాస్త్రంలో కాంబోజులను 'వార్తా-శస్త్రోపజీవి' సంఘంగా (వ్యవసాయం, వాణిజ్యం మరియు ఆయుధాల ద్వారా జీవించేవారు) వర్ణించాడు.