మలివేద సంస్కృతికి కేంద్రబిందువులుగా ఉండి, మహాభారత ఇతిహాసంతో ప్రత్యక్ష సంబంధం కలిగిన మహాజనపదాలు ఇవి.
- కురు మహాజనపదం:
- భౌగోళిక స్థానం: ఆధునిక ఢిల్లీ, మీరట్ మరియు థానేసర్ (హర్యానా) ప్రాంతం.
- రాజధాని: 'ఇంద్రప్రస్థ' (మరొక నగరం హస్తినాపూర్).
- బుద్ధుని కాలంలో కురు పాలకుడు కొరవ్య; నాటికి ఇది రాచరికం నుండి గణతంత్ర వ్యవస్థ వైపు మారింది.
- పాంచాల మహాజనపదం:
- భౌగోళిక స్థానం: పశ్చిమ ఉత్తరప్రదేశ్లోని రోహిల్ఖండ్, బరేలీ, బదాయూన్ ప్రాంతాలు.
- రాజధానులు: ఉత్తర పాంచాలకు 'అహిచ్ఛత్ర' (బరేలీ), దక్షిణ పాంచాలకు 'కాంపిల్య' (ఫరూఖాబాద్).
- శూరసేన మహాజనపదం:
- భౌగోళిక స్థానం: ఉత్తరప్రదేశ్లోని మథుర పరిసర ప్రాంతం (యమునా తీరం).
- రాజధాని: 'మథుర'; ఇక్కడ యదు/వృష్ణి తెగలు పాలించాయి (శ్రీకృష్ణుని జన్మస్థలం).
- బుద్ధుని కాలంలో అవంతిపుత్రుడు ఇక్కడ రాజుగా ఉన్నాడు; ఈయన ద్వారా మథురలో బౌద్ధం వ్యాపించింది.
- మత్స్య మహాజనపదం:
- భౌగోళిక స్థానం: రాజస్థాన్లోని జైపూర్, ఆల్వార్, భరత్పూర్ ప్రాంతాలు.
- రాజధాని: 'విరాటనగరం' (బైరాట్); పాండవులు అజ్ఞాతవాసం గడిపిన ప్రదేశంగా ప్రసిద్ధి.