ఆర్యభట్టు సమకాలీన మరియు తర్వాతి తరానికి చెందిన వరాహమిహిరుడు, బ్రహ్మగుప్తుడు ప్రాచీన విజ్ఞానాన్ని మరింత ఉన్నత శిఖరాలకు చేర్చారు.
- వరాహమిహిరుడు (విక్రమాదిత్యుని నవరత్నం):
- ఉజ్జయినికి చెందిన ఈయన బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి; ఖగోళం, జ్యోతిష్యం, వృక్షశాస్త్రం, భూగర్భ జలాల శాస్త్రాలపై సాధికారిక పరిశోధనలు చేశాడు.
- రచనలు: 'పంచసిద్ధాంతిక' (పౌలిశ, రోమక, వాసిష్ఠ, సౌర, పైతామహ అనే 5 ప్రాచీన ఖగోళ సిద్ధాంతాల సమాహారం).
- 'బృహత్సంహిత': ఖగోళం, వాతావరణం, భూకంపాలు, రత్నపరీక్ష, వాస్తు శాస్త్రాల విజ్ఞాన సర్వస్వం (Encyclopedia).
- 'బృహజ్జాతక' మరియు 'లఘుజాతక': ప్రామాణిక జ్యోతిష శాస్త్ర గ్రంథాలు.
- చంద్రుడు భూమి చుట్టూ, భూమి సూర్యుని చుట్టూ తిరుగుతున్నాయని వరాహమిహిరుడు స్పష్టం చేశాడు.
- బ్రహ్మగుప్తుడు (క్రీ.శ. 598 - 668):
- రాజస్థాన్లోని భిల్మాల్కు చెందిన ఈయనను భారతదేశ న్యూటన్గా పరిగణిస్తారు.
- గ్రంథాలు: 'బ్రహ్మస్ఫుట సిద్ధాంతం', 'ఖండఖాద్యక'.
- 'సమస్త వస్తువులు సహజ గురుత్వాకర్షణ నియమం వల్ల భూమి వైపు పడతాయి' అని ఐజాక్ న్యూటన్ కంటే దాదాపు 1000 సంవత్సరాల ముందే గురుత్వాకర్షణ శక్తిని స్పష్టంగా వర్ణించాడు.
- సున్నాతో కూడికలు, తీసివేతలు, గుణకారాలు చేసే గణిత నియమాలను క్రమబద్ధీకరించాడు.
