← All topic notes

వరాహమిహిరుడు మరియు బ్రహ్మగుప్తుని విజ్ఞాన సేవ

By exambadi.inNote 20 / 24

ఆర్యభట్టు సమకాలీన మరియు తర్వాతి తరానికి చెందిన వరాహమిహిరుడు, బ్రహ్మగుప్తుడు ప్రాచీన విజ్ఞానాన్ని మరింత ఉన్నత శిఖరాలకు చేర్చారు.

  • వరాహమిహిరుడు (విక్రమాదిత్యుని నవరత్నం):
    1. ఉజ్జయినికి చెందిన ఈయన బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి; ఖగోళం, జ్యోతిష్యం, వృక్షశాస్త్రం, భూగర్భ జలాల శాస్త్రాలపై సాధికారిక పరిశోధనలు చేశాడు.
    2. రచనలు: 'పంచసిద్ధాంతిక' (పౌలిశ, రోమక, వాసిష్ఠ, సౌర, పైతామహ అనే 5 ప్రాచీన ఖగోళ సిద్ధాంతాల సమాహారం).
    3. 'బృహత్సంహిత': ఖగోళం, వాతావరణం, భూకంపాలు, రత్నపరీక్ష, వాస్తు శాస్త్రాల విజ్ఞాన సర్వస్వం (Encyclopedia).
    4. 'బృహజ్జాతక' మరియు 'లఘుజాతక': ప్రామాణిక జ్యోతిష శాస్త్ర గ్రంథాలు.
    5. చంద్రుడు భూమి చుట్టూ, భూమి సూర్యుని చుట్టూ తిరుగుతున్నాయని వరాహమిహిరుడు స్పష్టం చేశాడు.
  • బ్రహ్మగుప్తుడు (క్రీ.శ. 598 - 668):
    1. రాజస్థాన్‌లోని భిల్మాల్‌కు చెందిన ఈయనను భారతదేశ న్యూటన్‌గా పరిగణిస్తారు.
    2. గ్రంథాలు: 'బ్రహ్మస్ఫుట సిద్ధాంతం', 'ఖండఖాద్యక'.
    3. 'సమస్త వస్తువులు సహజ గురుత్వాకర్షణ నియమం వల్ల భూమి వైపు పడతాయి' అని ఐజాక్ న్యూటన్ కంటే దాదాపు 1000 సంవత్సరాల ముందే గురుత్వాకర్షణ శక్తిని స్పష్టంగా వర్ణించాడు.
    4. సున్నాతో కూడికలు, తీసివేతలు, గుణకారాలు చేసే గణిత నియమాలను క్రమబద్ధీకరించాడు.