మత జీవనం - వైష్ణవ ప్రాభవం మరియు భాగవత మతం

గుప్తుల యుగంలో సనాతన పౌరాణిక హిందూ మతం, ముఖ్యంగా వైష్ణవ మతం (భాగవత మతం) అత్యున్నత స్థాయికి చేరుకుంది.

• వైష్ణవ మతం మరియు రాజపోషణ:
  1. గుప్త చక్రవర్తులు దాదాపు అందరూ తమను తాము 'పరమ భాగవతులు'గా ప్రకటించుకున్నారు.
  2. గుప్తుల అధికారిక రాజ్య చిహ్నం విష్ణుమూర్తి వాహనమైన 'గరుడ' (Garuda).
  3. విష్ణువు యొక్క దశావతారాల భావన, ముఖ్యంగా వరాహ అవతారం అమిత ప్రజాదరణ పొందింది (ఉదయగిరి గుహల్లోని భారీ వరాహ శిల్పం ప్రసిద్ధి).
  4. లక్ష్మీదేవిని సంపదలకు అధిదేవతగా నాణేలపై విస్తృతంగా చిత్రీకరించారు.
• శైవం మరియు ఇతర మతాల పట్ల సహనం:
  1. వైష్ణవంతో పాటు శైవ మతం కూడా వర్ధిల్లింది; అర్ధనారీశ్వర మరియు హరి-హర (విష్ణు-శివ సమైక్యత) భావనలు బలపడ్డాయి.
  2. గంగా, యమునా నదులను పవిత్ర దేవతలుగా పూజించే సంప్రదాయం దేవాలయాల ద్వారాలపై ప్రారంభమైంది.
  3. బౌద్ధ, జైన మతాలను ఎక్కడా హింసించలేదు; మొదటి కుమారగుప్తుడు పరమ భాగవతుడైనప్పటికీ నలంద బౌద్ధ విహారానికి భూములను దానమిచ్చాడు.