ప్రాచీన భారతదేశంలో శాస్త్రీయ ఆలోచనకు, ఖగోళ పరిశోధనలకు గుప్తుల కాలం స్వర్ణయుగంగా నిలిచింది; ఇందులో అగ్రగణ్యుడు ఆర్యభట్టు (క్రీ.శ. 476 - 550).
- ఆర్యభట్టు రచనలు:
- పాట్నా (కుసుమపురం) కేంద్రంగా పరిశోధనలు చేసిన ఆర్యభట్టు 23 సంవత్సరాల వయసులోనే 'ఆర్యభటీయం' మరియు 'సూర్యసిద్ధాంతం' గ్రంథాలను రచించాడు.
- శాస్త్రీయ ఆవిష్కరణలు:
- భూమి గుండ్రంగా ఉందని, అది తన అక్షం చుట్టూ తాను తిరుగుతోందని (భూభ్రమణం) ప్రపంచంలోనే తొలిసారిగా ప్రకటించాడు.
- సూర్యగ్రహణం, చంద్రగ్రహణాలు రాహు-కేతువుల వల్ల కాదని, చంద్రుని నీడ భూమిపై, భూమి నీడ చంద్రునిపై పడటం వల్ల ఏర్పడే ఖగోళ దృగ్విషయాలని శాస్త్రీయంగా నిరూపించాడు.
- ఒక సంవత్సరం కాల పరిమితిని 365.2586 రోజులుగా అత్యంత ఖచ్చితంగా లెక్కించాడు.
- పై (Pi - $\pi$) విలువను 3.1416 గా అత్యంత సమీపంగా గణించాడు.
- సున్నా (Zero) భావన మరియు దశాంశ విధానం (Decimal system) అభివృద్ధిలో కీలక పాత్ర పోషించాడు; త్రికోణమితిలోని 'సైన్' (Jya/Sine) పట్టికను రూపొందించాడు.