రెండవ చంద్రగుప్తుని పాలనా కాలంలో భారతదేశాన్ని సందర్శించిన మొట్టమొదటి చైనా బౌద్ధ యాత్రికుడు ఫాహియాన్ (క్రీ.శ. 399 - 414).
- యాత్రా లక్ష్యం మరియు గ్రంథం:
- బౌద్ధ వినయ పిటకానికి సంబంధించిన ప్రామాణిక గ్రంథాల తాళపత్ర ప్రతులను సేకరించడానికి ఫాహియాన్ కాలినడకన గోబీ ఎడారి గుండా భారతదేశానికి వచ్చాడు.
- తన యాత్రా విశేషాలను 'ఫో-క్యో-కి' (Fo-Kwo-Ki - బౌద్ధ రాజ్యాల రికార్డు) అనే ప్రసిద్ధ గ్రంథంలో నమోదు చేశాడు.
- సామాజిక, పరిపాలనా స్థితిగతుల వర్ణన:
- ఫాహియాన్ తన గ్రంథంలో ఎక్కడా పాలక చక్రవర్తి రెండవ చంద్రగుప్తుని పేరును నేరుగా ప్రస్తావించలేదు.
- గుప్తుల రాజ్యంలో ప్రజలు శాంతియుతంగా, సుఖసంతోషాలతో జీవిస్తున్నారని పేర్కొన్నాడు.
- శిక్షలు చాలా మృదువుగా ఉండేవని, మరణశిక్షలు లేవని, కేవలం జరిమానాలు మాత్రమే విధించేవారని వర్ణించాడు; పదేపదే దేశద్రోహం చేసిన వారికి మాత్రమే కుడిచేయి నరికేవారని తెలిపాడు.
- ప్రజలు ఉల్లి, వెల్లుల్లి, మాంసం, మద్యం ముట్టేవారు కాదని, సాధారణ క్రయవిక్రయాల్లో 'గవ్వలను' (Cowries) మారక ద్రవ్యంగా వాడేవారని రాశాడు.
- అయితే అంటరానివారైన 'చండాలురు' ఊరి వెలుపల నివసించేవారని, వారు నగరంలోకి వచ్చేటప్పుడు కర్రలతో చప్పుడు చేస్తూ రావాలని పేర్కొనడం ద్వారా సామాజిక అసమానతలను కూడా బహిర్గతం చేశాడు.