రెండవ చంద్రగుప్తుని కుమారుడైన మొదటి కుమారగుప్తుడు (క్రీ.శ. 415 - 455) 'మహేంద్రాదిత్య' అనే బిరుదుతో సుదీర్ఘకాలం శాంతియుతంగా పాలన సాగించాడు.
- నలంద విశ్వవిద్యాలయ స్థాపన:
- బీహార్లోని రాజగృహ సమీపంలో ప్రపంచ ప్రసిద్ధి చెందిన 'నలంద మహావిహార' (విశ్వవిద్యాలయం) ను క్రీ.శ. 5వ శతాబ్దంలో మొదటి కుమారగుప్తుడు స్థాపించాడు.
- ఇది మహాయాన బౌద్ధ మత విద్యాపీఠంగా అంతర్జాతీయ ఖ్యాతి గడించింది; చైనా, టిబెట్, కొరియా దేశాల నుండి వేలాది విద్యార్థులు ఇక్కడికి వచ్చేవారు.
- నాణేలు మరియు సైనిక సవాళ్లు:
- గుప్త రాజులలో అత్యధిక సంఖ్యలో శాసనాలు, విభిన్న రకాల నాణేలు జారీ చేసిన రాజు కుమారగుప్తుడే.
- కార్తికేయ దేవుని భక్తుడైన ఈయన 'మయూర వాహన' (నెమలి) నాణేలను ముద్రించాడు మరియు అశ్వమేధ యాగం నిర్వహించాడు.
- ఈయన పాలన చివరి దశలో మధ్య ఆసియాకు చెందిన తెల్ల హూణులు మరియు పుష్పమిత్రుల దండయాత్రలు ప్రారంభమయ్యాయి; యువరాజైన స్కందగుప్తుడు వారిని విజయవంతంగా తిప్పికొట్టాడు.