సముద్రగుప్తుని దిగ్విజయాలు, వ్యక్తిత్వం, యుద్ధ నీతిని సమగ్రంగా వివరించే ప్రాథమిక మరియు అత్యంత ప్రామాణికమైన చారిత్రక ఆధారం అలహాబాద్ స్తంభ శాసనం.
- రచయిత మరియు భాషా శైలి:
- సముద్రగుప్తుని ఆస్థాన కవి, సంధివిగ్రహిక (విదేశాంగ మంత్రి) అయిన 'హరిసేనుడు' దీనిని సంస్కృత భాషలో రచించాడు.
- ఇది బ్రాహ్మీ లిపిలో, పద్య మరియు గద్యాలు మిశ్రమంగా ఉండే 'చంపూ శైలి' (Champu style) లో చెక్కబడింది; ఇందులో మొత్తం 33 పంక్తులు ఉన్నాయి.
- శాసన వేదిక మరియు చారిత్రక ప్రాధాన్యం:
- మూలంలో ఈ స్తంభం అశోకుని కాలానికి చెందినది (కౌశాంబిలో ఉండేది; తర్వాత అక్బర్ కాలంలో అలహాబాద్ కోటకు మార్చబడింది).
- ఇదే స్తంభంపై మౌర్య చక్రవర్తి అశోకుని శాసనం, గుప్త చక్రవర్తి సముద్రగుప్తుని ప్రశస్తి మరియు మొఘల్ చక్రవర్తి జహంగీర్ పర్షియన్ శాసనాలు ఉండటం విశేషం.
- శాసనం సముద్రగుప్తుని 'నూరు యుద్ధాల విజేత'గా, అజేయ వీరుడిగా వర్ణిస్తుంది.