మౌర్య సామ్రాజ్య చరిత్రను తెలుసుకోవడానికి మనకు సాహిత్య మరియు పురావస్తు ఆధారాలు సమృద్ధిగా లభిస్తున్నాయి.
- సాహిత్య ఆధారాలు:
- కౌటిల్యుని అర్థశాస్త్రం: మౌర్యుల పరిపాలన, ఆర్థిక వ్యవస్థ మరియు సైనిక వ్యూహాలను తెలుపుతుంది.
- మెగస్తనీస్ ఇండికా: పాటలీపుత్ర నగర పాలన, సమాజంలోని ఏడు వర్గాలను వివరిస్తుంది.
- విశాఖదత్తుని ముద్రారాక్షసం: చంద్రగుప్తుడు నందులను కూల్చి అధికారం చేజిక్కించుకున్న నాటకీయ కథను చెబుతుంది.
- బౌద్ధ, జైన గ్రంథాలు: దీపవంశ, మహావంశ, దివ్యవదన మరియు హేమచంద్రుని పరిశిష్టపర్వన్ ముఖ్యమైన సమాచారాన్ని ఇస్తాయి.
- పురావస్తు ఆధారాలు:
- అశోకుని రాతి మరియు స్తంభ శాసనాలు ఆయన ధమ్మ సిద్ధాంతాన్ని, సామ్రాజ్య పరిధిని స్పష్టంగా వెల్లడిస్తాయి.
- ఉత్తర భారతదేశంలో దొరికిన నల్లని మెరుపు గల మృణ్మయ పాత్రలు (NBPW) ఈ కాలం నాటివే.
- వెండి, రాగితో చేసిన ముద్రిత నాణేలు (Punch-marked coins) విస్తారంగా బయల్పడ్డాయి.
