భారతీయ చరిత్రలోనే కాకుండా ప్రపంచ చరిత్రలోనే అత్యంత మహోన్నత చక్రవర్తిగా పేరుగాంచినవాడు అశోకుడు (క్రీ.పూ. 268 - 232).
- ప్రారంభ జీవితం మరియు వైస్రాయ్ పదవులు:
- బిందుసారుడు మరియు సుభద్రాంగి (ధర్మ) దంపతులకు అశోకుడు జన్మించాడు.
- యువరాజుగా ఉన్నప్పుడు ఉజ్జయిని మరియు తక్షశిల ప్రావిన్సులకు వైస్రాయ్గా పనిచేసి అద్భుత పరిపాలనా దక్షతను ప్రదర్శించాడు.
- వారసత్వ యుద్ధం మరియు నాలుగు సంవత్సరాల విరామం:
- క్రీ.పూ. 273 లో బిందుసారుడు మరణించిన తర్వాత సింహాసనం కోసం అంతర్యుద్ధం జరిగింది.
- బౌద్ధ గ్రంథాలైన దీపవంశ, మహావంశ ప్రకారం అశోకుడు తన 99 మంది సోదరులను చంపి రాధాగుప్తుని సహాయంతో అధికారాన్ని చేజిక్కించుకున్నాడు (అయితే ఇది అతిశయోక్తి కావచ్చు).
- ఈ అంతర్యుద్ధం కారణంగా బిందుసారుడు చనిపోయిన నాలుగు సంవత్సరాల తర్వాత, అంటే క్రీ.పూ. 268 లో మాత్రమే అశోకుని అధికారిక పట్టాభిషేకం జరిగింది.
- శాసన నామాలు మరియు బిరుదులు:
- అశోకుడు తన శాసనాలలో 'దేవానాంప్రియ' (దేవతలకు ప్రియమైనవాడు) మరియు 'ప్రియదర్శి' (చూడముచ్చటైన రూపం కలవాడు) అనే పేర్లతో పేర్కొనబడ్డాడు.
- కర్ణాటకలోని మాస్కీ, నిట్టూరు, ఉదెగోళం మరియు మధ్యప్రదేశ్లోని గుజ్జర్రా అనే నాలుగు శాసనాలలో మాత్రమే 'దేవానాంప్రియ అశోక' అని ఆయన అసలు పేరు నేరుగా కనిపిస్తుంది.
