కనౌజ్ గహద్వాలులు మరియు జయచంద్రుడు

ప్రతిహార సామ్రాజ్యం అంతరించిన తర్వాత కనౌజ్ మరియు వారణాసి కేంద్రాలుగా గహద్వాల వంశం బలపడింది.

• వంశ స్థాపకుడు మరియు గోవిందచంద్రుడు:
  1. చంద్రదేవుడు గహద్వాల వంశాన్ని స్థాపించాడు; కనౌజ్, అయోధ్య, వారణాసిలను తన ఆధీనంలోకి తెచ్చుకున్నాడు.
  2. గోవిందచంద్రుడు ఈ వంశంలో బలమైన పాలకుడు.
  3. ఈయన మంత్రి లక్ష్మీధరుడు న్యాయ, ధర్మ నిబంధనల గ్రంథమైన 'కృత్యకల్పతరు' రచించాడు.
  4. ముస్లిం ఆక్రమణదారులను ఎదుర్కోవడానికి సైనిక ఖర్చుల కోసం ప్రజలపై 'తురుష్కదండ' అనే ప్రత్యేక రక్షణ పన్ను విధించారు.
• జయచంద్రుడు (క్రీ.శ. 1170 - 1194):
  1. గహద్వాల వంశంలో చివరి ప్రముఖ రాజు జయచంద్రుడు.
  2. ఈయన ఆస్థానంలో గొప్ప సంస్కృత కవి శ్రీహర్షుడు ఉంటూ 'నైషధ చరితం' రచించాడు.
  3. ఢిల్లీ చౌహాన్ రాజు పృథ్వీరాజ్‌తో బద్ధ శత్రుత్వం వహించి రెండవ తరైన్ యుద్ధంలో గోరీకి పరోక్షంగా సహకరించాడు.
• చందావార్ యుద్ధం (క్రీ.శ. 1194):
  1. తరైన్ విజయం తర్వాత మహమ్మద్ గోరీ కనౌజ్‌పై దండెత్తాడు.
  2. చందావార్ మైదానంలో జరిగిన భీకర యుద్ధంలో జయచంద్రుడు ఓడిపోయి ప్రాణాలు కోల్పోయాడు; దీంతో కనౌజ్ రాజ్యం ముస్లింల వశమైంది.