ఢిల్లీ-అజ్మీర్ చౌహానులు (చాహమానులు)

రాజస్థాన్‌లోని శాకంభరి (సాంబార్) ప్రాంతం నుండి పాలించిన చౌహానులు విదేశీ దండయాత్రలను వీరోచితంగా ఎదిరించిన వీర రాజపుత్రులు.

• స్థాపన మరియు రాజధాని మార్పు:
  1. ఈ వంశ మూల పురుషుడు వాసుదేవుడు.
  2. 12వ శతాబ్దంలో అజయరాజు 'అజయమేరు' (నేటి అజ్మీర్) నగరాన్ని నిర్మించి తన రాజధానిగా చేసుకున్నాడు.
• విగ్రహరాజు IV (వీసలదేవుడు):
  1. ఇతడు తోమర రాజపుత్రుల నుండి ఢిల్లీ (ఢిల్లిక) నగరాన్ని గెలుచుకున్నాడు.
  2. గొప్ప సంస్కృత నాటకమైన 'హరకేళి నాటకం' రచించాడు.
  3. అజ్మీర్‌లో ఒక సంస్కృత పాఠశాలను నిర్మించాడు (తర్వాతి కాలంలో కుతుబుద్దీన్ ఐబక్ దీనిని కూల్చివేసి 'అధై దిన్ కా ఝోంప్రా' మసీదుగా మార్చాడు).
• పృథ్వీరాజ్ చౌహాన్ III (రాయ్ పిథోరా):
  1. చౌహాన్ వంశంలో అత్యంత ధైర్యశాలి, సాహస చక్రవర్తి.
  2. కనౌజ్ రాజు జయచంద్రుని కుమార్తె సంయోగితను స్వయంవరం నుండి సాహసోపేతంగా వివాహం చేసుకున్నాడు.
  3. చంద్ బర్దాయ్ ఈయన ఆస్థానంలో ఉంటూ 'పృథ్వీరాజ్ రాసో' రచించాడు; జయానకుడు 'పృథ్వీరాజ విజయం' రాశాడు.