జేజాకభుక్తి చందేలులు మరియు ఖజురహో దేవాలయాలు

బుందేల్‌ఖండ్ (ప్రాచీన నామం జేజాకభుక్తి) ప్రాంతాన్ని పాలించిన చందేలులు అద్భుతమైన నిర్మాణ శిల్పకళా సంపదకు ప్రసిద్ధి చెందారు.

• ప్రముఖ పాలకులు:
  1. వంశ స్థాపకుడు నన్నుకుడు.
  2. యశోవర్మ కనౌజ్ ప్రతిహారుల నుండి స్వాతంత్ర్యం ప్రకటించుకున్నాడు; ఖజురహోలో ప్రసిద్ధ లక్ష్మణ విష్ణు దేవాలయాన్ని నిర్మించాడు.
  3. ధంగదేవుడు అత్యంత శక్తివంతమైన రాజు; ఈయన ఖజురహోలో ప్రపంచ ప్రఖ్యాత 'కందరీయ మహాదేవ ఆలయాన్ని' నిర్మించాడు.
• ఖజురహో దేవాలయ సమూహం (మధ్యప్రదేశ్):
  1. యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశంగా గుర్తింపు పొందింది.
  2. ఇవి ఉత్తర భారత 'నాగర శైలి' శిల్పకళకు పరాకాష్ట.
  3. ఆలయాల వెలుపలి గోడలపై మానవ భావోద్వేగాలు, శృంగార మిథున శిల్పాలు అత్యంత సజీవంగా చెక్కబడ్డాయి.
  4. ఇక్కడ హిందూ (శైవ, వైష్ణవ) మరియు జైన మతాల దేవాలయాలు రెండూ పక్కపక్కనే ఉన్నాయి (ఉదా: పార్శ్వనాథ ఆలయం).
• మహోబా వీరులు - ఆల్హా, ఉదల్:
  1. చివరి పాలకుడు పరమర్దిదేవుని కాలంలో ఆల్హా మరియు ఉదల్ అనే ఇద్దరు సోదరులు పృథ్వీరాజ్ చౌహాన్‌తో జరిగిన పోరులో అద్భుత వీరత్వాన్ని చూపి అమరులయ్యారు.