మొఘలులను తరిమికొట్టి ఉత్తర భారతదేశంలో రెండవ ఆఫ్ఘన్ సామ్రాజ్యాన్ని స్థాపించిన గొప్ప పాలకుడు షేర్షా సూరి (క్రీ.శ. 1540 - 1545).
- షేర్షా ప్రారంభ జీవితం:
- షేర్షా అసలు పేరు ఫరీద్ ఖాన్.
- బీహార్ పాలకుడు బహార్ ఖాన్ లోహానీ వద్ద పనిచేస్తున్నప్పుడు ఒంటిచేత్తో పులిని చంపినందుకు 'షేర్ ఖాన్' అనే బిరుదు పొందాడు.
- స్వల్ప కాలం బాబర్ సైన్యంలో కూడా పనిచేశాడు.
- దండయాత్రలు మరియు మరణం:
- మాల్వా, సింధ్, ముల్తాన్, మార్వార్ ప్రాంతాలను జయించాడు.
- మార్వార్ యుద్ధంలో రాజపుత్రుల ధైర్యాన్ని చూసి 'కేవలం పిడికెడు సజ్జల కోసం నేను దాదాపు భారతదేశ సామ్రాజ్యాన్నే కోల్పోయాను' అని వ్యాఖ్యానించాడు.
- క్రీ.శ. 1545లో మధ్యప్రదేశ్లోని కలింజార్ కోట ముట్టడి సమయంలో గన్పౌడర్ పేలుడు వల్ల మరణించాడు.
- సమాధి వాస్తుకళ:
- బీహార్లోని ససారంలో ఒక అందమైన కృత్రిమ సరస్సు మధ్యలో షేర్షా సమాధిని అష్టభుజి ఆకారంలో నిర్మించారు.