బాబర్ మరణం తర్వాత ఆయన పెద్ద కుమారుడు హుమాయూన్ (క్రీ.శ. 1530 - 1556) సింహాసనం ఎక్కాడు. హుమాయూన్ అంటే 'అదృష్టవంతుడు' అని అర్థం, కానీ ఈయన జీవితమంతా దురదృష్టమే ఎదురైంది.
- ప్రారంభ సమస్యలు:
- హుమాయూన్ తన తండ్రి ఆదేశం మేరకు రాజ్యాన్ని సోదరులకు (కామ్రాన్, అస్కరీ, హిందాల్) పంచాడు.
- గుజరాత్ పాలకుడు బహదూర్ షా, బీహార్ పాలకుడు షేర్షా సూరి నుండి తీవ్ర ముప్పు ఎదురైంది.
- ఢిల్లీలో 'దీన్పనాహ్' (విశ్వాసుల ఆశ్రయం) అనే కొత్త నగరాన్ని నిర్మించాడు.
- షేర్షాతో యుద్ధాలు మరియు ప్రవాసం:
- చౌసా యుద్ధం (క్రీ.శ. 1539): గంగా నదీ తీరాన జరిగిన ఈ యుద్ధంలో షేర్షా చేతిలో హుమాయూన్ ఘోరంగా ఓడిపోయాడు; గంగా నదిలో దూకి నిజాం అనే తోలు కార్మికుడి (భిస్తీ) సాయంతో ప్రాణాలు దక్కించుకున్నాడు.
- కనౌజ్ / బిల్గ్రామ్ యుద్ధం (క్రీ.శ. 1540): షేర్షా హుమాయూన్ను పూర్తిగా ఓడించి ఢిల్లీ నుండి తరిమివేశాడు.
- హుమాయూన్ 15 సంవత్సరాల పాటు పర్షియా (ఇరాన్) దేశంలో తలదాచుకుంటూ ప్రవాస జీవితం గడిపాడు.
- సామ్రాజ్య పునరుద్ధరణ మరియు మరణం:
- పర్షియా షా తహమాస్ప్ సైనిక సాయంతో క్రీ.శ. 1555లో మచ్ఛీవారా, సర్హింద్ యుద్ధాలలో సూరి వంశస్థులను ఓడించి మళ్లీ ఢిల్లీ గద్దెనెక్కాడు.
- క్రీ.శ. 1556లో తన దీన్పనాహ్ గ్రంథాలయం (షేర్ మండల్) మెట్లపై నుండి జారిపడి మరణించాడు.
