మూడవ పానిపట్ యుద్ధం (1761) - చారిత్రక విపత్తు

భారత చరిత్ర గతిని మార్చివేసిన అత్యంత భీకరమైన యుద్ధాలలో మూడవ పానిపట్ యుద్ధం ఒకటి. ఇది 1761 జనవరి 14న జరిగింది.

• యుద్ధ నేపథ్యం మరియు ప్రత్యర్థులు:
  1. ఆఫ్ఘన్ దుర్రానీ సామ్రాజ్య పాలకుడు అహ్మద్ షా అబ్దాలీకి మరియు మరాఠా సైన్యానికి మధ్య ఈ యుద్ధం జరిగింది.
  2. మరాఠా సైన్యానికి నామమాత్రపు నాయకుడు విశ్వాసరావు (పీష్వా కుమారుడు) కాగా, అసలైన సర్వ సైన్యాధ్యక్షుడు సదాశివరావు భావు.
  3. ఇబ్రహీం ఖాన్ గార్దీ ఆధునిక ఫిరంగుల దళానికి నాయకత్వం వహించాడు.
• మిత్రుల లేమి మరియు విపత్తు:
  1. అవధ్ నవాబు షుజా-ఉద్-దౌలా, రోహిల్లా సర్దార్ నజీబ్-ఉద్-దౌలా ముస్లిం మత ప్రాతిపదికన అబ్దాలీకి మద్దతు ఇచ్చారు.
  2. గతంలో మరాఠాలు విధించిన చౌత్ పన్నుల వల్ల రాజపుత్రులు, జాట్‌లు (సూరజ్ మల్), సిక్కులు మరాఠాలకు సహాయం చేయకుండా తటస్థంగా ఉండిపోయారు.
• యుద్ధ ఫలితం మరియు నష్టం:
  1. మరాఠాలు అత్యంత ఘోర పరాజయాన్ని చవిచూశారు; దాదాపు 28,000 మంది సైనికులు ఒకే రోజులో మరణించారు.
  2. సదాశివరావు భావు, విశ్వాసరావు, తుకోజీ సింధియాలు యుద్ధరంగంలో వీరమరణం పొందారు.
  3. ఈ తీవ్ర వార్తను 'రెండు ముత్యాలు కరిగిపోయాయి, 27 బంగారు నాణేలు పోయాయి' అనే రహస్య సందేశం ద్వారా పూణేకు చేరవేశారు.
  4. ఈ ఘోర పరాజయ దుఃఖంతో పీష్వా బాలాజీ బాజీరావ్ కొద్దిరోజుల్లోనే మరణించాడు.