మరాఠా సమాఖ్య - ఐదు ప్రధాన రాజవంశాలు

మరాఠా సామ్రాజ్య పరిపాలన మరియు రక్షణ కోసం ఐదు ప్రధాన కుటుంబాలు సమాఖ్యగా (Maratha Confederacy) ఏర్పడ్డాయి.

• ఐదు ముఖ్య స్థావరాలు మరియు వంశాలు:
  1. పీష్వాలు: పూణే కేంద్రంగా సమాఖ్యకు అధికారిక ప్రధాన నాయకులుగా వ్యవహరించారు.
  2. సింధియాలు (లేదా షిండే): గ్వాలియర్ కేంద్రంగా ఉత్తర భారతదేశంలో బలమైన సైనిక శక్తిగా ఎదిగారు (మహాదాజీ సింధియా ప్రసిద్ధుడు).
  3. హోల్కార్లు: ఇండోర్ కేంద్రంగా మాల్వా ప్రాంతాన్ని పాలించారు (మల్హర్‌రావ్ హోల్కర్, అహల్యాబాయి ప్రసిద్ధులు).
  4. గైక్వాడ్‌లు: బరోడా (గుజరాత్) కేంద్రంగా పశ్చిమ భాగాన్ని పాలించారు.
  5. భోంస్లేలు: నాగ్‌పూర్ కేంద్రంగా మధ్య మరియు తూర్పు భారత ప్రాంతాలను (ఒడిశా, బెంగాల్ సరిహద్దులు) పాలించారు.
• అంతర్గత బలహీనత:
  1. వీరు సాధారణ సమయంలో పీష్వా నాయకత్వాన్ని అంగీకరించినప్పటికీ, తమ స్వంత ప్రాంతాల్లో స్వతంత్రంగా వ్యవహరించేవారు.
  2. తర్వాతి కాలంలో వీరి మధ్య వచ్చిన అసూయలు, అంతర్గత కలహాలే మరాఠా సమాఖ్య పతనానికి దారితీశాయి.