సాంప్రదాయ చేతివృత్తులు మరియు చేతిపనుల కళాకారులకు ఆర్థిక చేయూత, ఆధునిక పనిముట్లు, నైపుణ్య శిక్షణ మరియు మార్కెట్ సదుపాయాలు కల్పించడానికి ఉద్దేశించిన వినూత్న కేంద్ర రంగ పథకం.
- ప్రారంభం & కాలపరిమితి: 2023 సెప్టెంబర్ 17న (విశ్వకర్మ జయంతి సందర్భంగా) ప్రధానమంత్రి ప్రారంభించారు. ₹13,000 కోట్ల పూర్తి కేంద్ర నిధులతో (Central Sector Scheme) 2023-24 నుండి 2027-28 వరకు అమలవుతుంది.
- లబ్ధిదారుల పరిధి (18 సంప్రదాయ వృత్తులు): వడ్రంగులు, కమ్మరులు, కంసాలి, కుమ్మరులు, శిల్పులు, చెప్పులు కుట్టేవారు, తాపీ పనివారు, దర్జీలు, క్షురకులు, రజకులు, బుట్టలు/చాపలు అల్లేవారు మొదలైన 18 రకాల చేతివృత్తుల వారు అర్హులు.
- నైపుణ్యాభివృద్ధి & స్టైపెండ్: 5-7 రోజుల బేసిక్ ట్రైనింగ్ మరియు ఆసక్తి ఉంటే 15 రోజుల అడ్వాన్స్డ్ ట్రైనింగ్ అందిస్తారు. శిక్షణ కాలంలో రోజుకు ₹500 స్టైపెండ్ లభిస్తుంది.
- టూల్కిట్ ప్రోత్సాహకం: ఆధునిక పనిముట్లు కొనుగోలు చేయడానికి లబ్ధిదారులకు ₹15,000 ఈ-వోచర్ (e-Voucher) లేదా టూల్కిట్ ఇన్సెంటివ్ ఇస్తారు.
- కొలేటరల్-ఫ్రీ రుణాలు: రాయితీతో కూడిన రుణ సదుపాయం (వడ్డీ రేటు కేవలం 5% మాత్రమే, మిగిలిన వడ్డీని కేంద్రం సబ్సిడీగా ఇస్తుంది):
- మొదటి విడత: ₹1,00,000 (18 నెలల కాలపరిమితి).
- రెండవ విడత: ₹2,00,000 (30 నెలల కాలపరిమితి).
- గుర్తింపు: లబ్ధిదారులకు 'పీఎం విశ్వకర్మ సర్టిఫికేట్' మరియు డిజిటల్ గుర్తింపు కార్డు (ID Card) జారీ చేస్తారు.