పాఠశాలల్లో విద్యార్థుల నమోదు, నిలుపుదల పెంచడంతో పాటు ప్రాథమిక విద్యా స్థాయిలోని పిల్లలలో పోషకాహార లోపాన్ని నివారించడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం అమలు చేస్తున్న విస్తృత పథకం.
- చారిత్రక పరిణామం: 1995 ఆగస్టు 15న 'నేషనల్ ప్రోగ్రామ్ ఆఫ్ న్యూట్రిషనల్ సపోర్ట్ టు ప్రైమరీ ఎడ్యుకేషన్' (NP-NSPE) గా ప్రారంభమై, మధ్యాహ్న భోజన పథకం (MDM) గా ప్రాచుర్యం పొందింది. 2021 సెప్టెంబర్లో దీని పేరును 'పీఎం పోషణ్' (PM-POSHAN) గా మార్చి, బాలవాటికలకు కూడా విస్తరించారు.
- పరిధి & వర్తింపు: ప్రభుత్వ మరియు ప్రభుత్వ ఎయిడెడ్ పాఠశాలల్లోని 1 నుండి 8వ తరగతి చదువుతున్న పిల్లలతో పాటు, ప్రీ-ప్రైమరీ (బాలవాటిక) చదువుతున్న 3-5 సంవత్సరాల పిల్లలకు కూడా వేడి వండిన పోషకాహార భోజనం అందించబడుతుంది.
- పోషకాహార ప్రమాణాలు:
- ప్రాథమిక స్థాయి (1-5 తరగతులు): కనీసం 450 క్యాలరీలు మరియు 12 గ్రాముల ప్రొటీన్ (100 గ్రాముల ఆహార ధాన్యాలు).
- ఎగువ ప్రాథమిక స్థాయి (6-8 తరగతులు): కనీసం 700 క్యాలరీలు మరియు 20 గ్రాముల ప్రొటీన్ (150 గ్రాముల ఆహార ధాన్యాలు).
- నూతన భావనలు - తిథి భోజనం: సమాజ భాగస్వామ్యాన్ని ప్రోత్సహించడానికి పండుగలు, పుట్టినరోజులు లేదా ప్రత్యేక సందర్భాలలో ప్రజలు పిల్లలకు పౌష్టికాహారాన్ని అందించే 'తిథి భోజన్' విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టారు. అలాగే పాఠశాలల్లో పోషకాహార తోటల (School Nutrition Gardens) పెంపకాన్ని తప్పనిసరి చేశారు.
- చట్టబద్ధమైన హోదా: జాతీయ ఆహార భద్రతా చట్టం, 2013 (NFSA) ప్రకారం మధ్యాహ్న భోజనం పొందడం పిల్లల చట్టబద్ధమైన హక్కు.