భారతదేశంలో చేపల ఉత్పత్తిని వేగవంతం చేయడం, ఆధునిక మౌలిక వసతుల కల్పన మరియు మత్స్యకారుల ఆదాయాన్ని రెట్టింపు చేయడం ద్వారా 'నీలి విప్లవం' (Blue Revolution) సాధించడానికి తెచ్చిన ఫ్లాగ్షిప్ పథకం.
- ప్రారంభం & బడ్జెట్ కేటాయింపు: 2020 సెప్టెంబర్ 10న ప్రారంభించబడింది. ఆత్మనిర్భర్ భారత్ ప్యాకేజీ కింద మత్స్య రంగ చరిత్రలోనే అత్యధికంగా ₹20,050 కోట్ల పెట్టుబడితో 5 సంవత్సరాల కాలపరిమితికి (2020-21 నుండి 2024-25 వరకు) ఆమోదించబడింది.
- నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖ: కేంద్ర మత్స్య, పశుసంవర్ధక మరియు పాడిపరిశ్రమ మంత్రిత్వ శాఖ.
- కీలక లక్ష్యాలు:
- దేశంలో చేపల ఉత్పత్తిని 2024-25 నాటికి 22 మిలియన్ మెట్రిక్ టన్నులకు (MMT) పెంచడం.
- మత్స్య రంగ వార్షిక వృద్ధి రేటును 9% కి చేర్చడం.
- మత్స్య ఎగుమతుల విలువను ₹1,00,000 కోట్లకు చేర్చడం.
- మత్స్యకారులు మరియు చేపల పెంపకందారుల ఆదాయాన్ని రెట్టింపు చేయడం.
- పంట కోత అనంతర నష్టాలను (Post-harvest losses) 20-25% నుండి 10% కి తగ్గించడం.
- విధానపరమైన వ్యూహం: సాగర మిత్రల నియామకం, రీసర్క్యులేటరీ ఆక్వాకల్చర్ సిస్టమ్స్ (RAS), బయోఫ్లాక్ టెక్నాలజీ, కోల్డ్ చైన్ మౌలిక వసతులు, ఆధునిక ఫిషింగ్ హార్బర్ల అభివృద్ధి మరియు ఆక్వాపార్కుల ఏర్పాటు.
- సామాజిక భద్రత: చేపల వేట నిషేధ కాలంలో మత్స్యకారుల కుటుంబాలకు ఆర్థిక మరియు జీవనోపాధి భద్రతా మద్దతును అందించడం.