గ్రామీణ భారతదేశంలోని ప్రతి ఇంటికీ సురక్షితమైన మరియు తగినంత తాగునీటిని వ్యక్తిగత పంపు కనెక్షన్ ద్వారా నిరంతరం సరఫరా చేయడమే లక్ష్యంగా చేపట్టిన ప్రతిష్టాత్మక మిషన్.
- ప్రకటన & లక్ష్యం: 2019 ఆగస్టు 15న 73వ స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం సందర్భంగా ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోదీ ప్రారంభించారు. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోని ప్రతి ఇంటికీ 2024 నాటికి 'ఫంక్షనల్ హౌస్హోల్డ్ ట్యాప్ కనెక్షన్' (FHTC) కల్పించడం దీని ప్రధాన సంకల్పం.
- నీటి సరఫరా ప్రమాణం: ఒక్కో వ్యక్తికి రోజుకు 55 లీటర్ల (55 LPCD - Litres Per Capita per Day) తాగునీటిని నిర్దేశిత నాణ్యతతో (BIS: 10500 ప్రమాణాల ప్రకారం) అందించాలి.
- నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖ & నిర్వహణ: కేంద్ర జలశక్తి మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలో అమలవుతోంది. స్థానిక నీటి సరఫరా మౌలిక వసతుల నిర్వహణ బాధ్యతలను గ్రామ పంచాయతీ పరిధిలోని 'గ్రామ నీరు & పారిశుద్ధ్య కమిటీ' (VWSC) లేదా పానీ సమితులకు అప్పగిస్తారు.
- మహిళల ప్రాధాన్యత: పానీ సమితులలో కనీసం 50% సభ్యులు మహిళలే ఉండాలి. ప్రతి గ్రామంలో కనీసం 5 మంది మహిళలకు ఫీల్డ్ టెస్ట్ కిట్ల (FTKs) ద్వారా నీటి నాణ్యతను పరీక్షించే శిక్షణ ఇస్తారు.
- ఆర్థిక నిధుల పంపకం: హిమాలయన్ మరియు ఈశాన్య రాష్ట్రాలకు 90:10, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలకు 100% కేంద్ర నిధులు, మరియు ఇతర రాష్ట్రాలకు 50:50 నిష్పత్తిలో కేంద్ర-రాష్ట్ర నిధుల భాగస్వామ్యం ఉంటుంది.