మహిళల భద్రత, రక్షణ మరియు సమగ్ర సాధికారత కోసం కేంద్ర మహిళా మరియు శిశు అభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ అమలు చేస్తున్న సమీకృత అంబ్రెల్లా పథకం.
- కాలపరిమితి & స్వభావం: 15వ ఆర్థిక సంఘం కాలపరిమితి (2021-22 నుండి 2025-26) కోసం ప్రారంభించబడింది. గతంలోని మహిళా సంక్షేమ పథకాలన్నింటినీ ఏకీకృతం చేస్తూ రెండు ఉప-పథకాలుగా విభజించారు.
- 1. సంబల్ (Sambal - రక్షణ మరియు భద్రత కోసం):
- ఇది మహిళల భద్రత మరియు రక్షణకు సంబంధించిన 100% కేంద్ర ప్రాయోజిత విభాగం.
- ఇందులో భాగమైన పాత పథకాలు: వన్ స్టాప్ సెంటర్ (OSC - సఖి), ఉమెన్ హెల్ప్లైన్ (WHL - 181), మరియు బేటీ బచావో బేటీ పఢావో (BBBP).
- నూతన విభాగం: సమాజ స్థాయిలో వివాదాల పరిష్కారం కోసం గ్రామీణ/వార్డు స్థాయిలో మహిళల పంచాయతీ తరహాలో పనిచేసే 'నారీ అదాలత్' (Nari Adalat) ను సంబల్ కింద ప్రవేశపెట్టారు.
- 2. సమర్థ్య (Samarthya - మహిళా సాధికారత కోసం):
- మహిళల సాధికారత మరియు ఆర్థిక స్వాలంబనకు సంబంధించిన విభాగం.
- ఇందులో భాగమైన పథకాలు: ప్రధాన మంత్రి మాతృ వందన యోజన (PMMVY) (గర్భిణులకు మొదటి బిడ్డకు ₹5,000, రెండవ బిడ్డ ఆడపిల్ల అయితే ₹6,000 ఆర్థిక సాయం), పాలనా (Palna) (పనిచేసే మహిళల పిల్లల కోసం జాతీయ క్రెచ్ స్కీమ్), మరియు 'శక్తి సదన్' (స్వాధార్ గృహ్ & ఉజ్జ్వల పునరావాస హోమ్ల విలీనం).
- హబ్ ఫర్ ఎంపవర్మెంట్ ఆఫ్ ఉమెన్ (HEW): జాతీయ, రాష్ట్ర మరియు జిల్లా స్థాయిలలో సంక్షేమ పథకాలను సమన్వయం చేయడానికి ప్రత్యేక హబ్లు పనిచేస్తాయి.