గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి మరియు మలి శాతవాహనులు

క్షీణించిపోతున్న శాతవాహన రాజ్యాన్ని తిరిగి నిలబెట్టి సామ్రాజ్యాన్ని శిఖరాగ్రానికి చేర్చిన మహావీరుడు గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి.

• గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి (23వ రాజు):
  1. శాతవాహన రాజులలో అత్యంత గొప్ప చక్రవర్తి.
  2. శక పాలకుడైన నహపాణుడిని ఓడించి చంపాడు; జోగల్‌తంబి వద్ద నహపాణుని నాణేలపై తన పేరును తిరిగి ముద్రించాడు.
  3. బిరుదులు: 'త్రిసముద్రతోయ పీతవాహన' (మూడు సముద్రాల నీరు తాగిన గుర్రాలు కలవాడు), 'ఏకబ్రాహ్మణ', 'క్షత్రియ దర్పమాన మర్దన'.
  4. ఈయన విజయాలను వివరిస్తూ తల్లి గౌతమీ బాలాశ్రీ మహారాష్ట్రలో 'నాసిక్ ప్రశస్తి శాసనాన్ని' వేయించింది.
• మలి శాతవాహన పాలకులు:
  1. రెండవ పులోమావి: అమరావతి స్తూపాన్ని విస్తరించాడు.
  2. యజ్ఞశ్రీ శాతకర్ణి: శాతవాహనులలో చివరి గొప్ప రాజు; విదేశీ సముద్ర వాణిజ్యాన్ని అమితంగా ప్రోత్సహించాడు.
  3. యజ్ఞశ్రీ శాతకర్ణి నాణేలపై 'ఓడ లేదా నౌక బొమ్మ' (Ship-type coins) ముద్రించబడింది.
  4. ప్రసిద్ధ బౌద్ధ తాత్వికుడు ఆచార్య నాగార్జునుడు యజ్ఞశ్రీ శాతకర్ణికి సమకాలికుడు మరియు స్నేహితుడు.