క్రీ.శ. 6వ శతాబ్దం మధ్య నాటికి గుప్త సామ్రాజ్యం పతనమైన తర్వాత ఉత్తర భారతదేశంలో కేంద్రీకృత అధికారం అంతరించి, పలు ప్రాంతీయ స్వతంత్ర రాజ్యాలు ఉద్భవించాయి.
ఈ సంధికాలం ప్రాచీన యుగం నుండి పూర్వ మధ్యయుగ భూస్వామ్య వ్యవస్థ వైపు సాగిన పరివర్తనను సూచిస్తుంది.
- ప్రధాన ప్రాంతీయ రాజ్యాలు మరియు రాజధానులు:
- థానేశ్వర్ పుష్యభూతులు: హర్యానాలోని కురుక్షేత్ర సమీపంలోని థానేశ్వర్ రాజధానిగా పాలించారు; తర్వాతి కాలంలో ఉత్తర భారతంలో బలమైన శక్తిగా ఎదిగారు.
- కనౌజ్ మౌఖరీలు: పశ్చిమ ఉత్తరప్రదేశ్లోని కనౌజ్ (మహోదయపురం) రాజధానిగా పాలించారు; గుప్తుల తర్వాత గంగా మైదానంలో రాజకీయ ప్రాధాన్యత పాటలీపుత్రం నుండి కనౌజ్కు మారింది.
- వల్లభి మైత్రకులు: గుజరాత్లోని సౌరాష్ట్ర ప్రాంతాన్ని పాలించారు; వల్లభి నగరం వాణిజ్య మరియు శ్వేతాంబర జైన విద్యా కేంద్రంగా విలసిల్లింది.
- మాల్వా అనంతర గుప్తులు: దేవగుప్తుడు వంటి పాలకులతో మాల్వా ప్రాంతంలో అధికారంలో ఉన్నారు.
- గౌడ రాజ్యం (బెంగాల్): శశాంకుడు స్వతంత్ర గౌడ రాజ్యాన్ని స్థాపించి కరణసువర్ణను రాజధానిగా చేసుకున్నాడు.
- రాజకీయ కూటములు మరియు వైవాహిక బంధాలు:
- హూణుల నిరంతర దాడుల ముప్పును ఎదుర్కొనేందుకు పుష్యభూతులు మరియు మౌఖరీలు పరస్పర వైవాహిక సంబంధాలను ఏర్పరచుకున్నారు.
- దీనికి ప్రతిగా మాల్వా పాలకుడు దేవగుప్తుడు మరియు గౌడ పాలకుడు శశాంకుడు ప్రతికూల కూటమిగా ఏర్పడి ఉత్తర భారతంలో ఆధిపత్య పోరుకు తెరలేపారు.