సోదరుడు రాజ్యవర్ధనుని దారుణ హత్య తర్వాత క్రీ.శ. 606 లో కేవలం 16 సంవత్సరాల చిరుప్రాయంలోనే హర్షవర్ధనుడు తీవ్ర విషాద పరిస్థితుల్లో సింహాసనాన్ని అధిష్టించాడు.
- పట్టాభిషేకం మరియు హర్ష శకం:
- మంత్రులు మరియు సైన్యాధ్యక్షులైన భండి, సింహనాదుల విన్నపం మేరకు హర్షుడు రాజ్యాధికారాన్ని స్వీకరించాడు.
- తన పట్టాభిషేక జ్ఞాపకార్థంగా క్రీ.శ. 606 లో 'హర్ష శకం' (Harsha Era) ను ప్రారంభించాడు.
- ప్రారంభంలో 'కుమార శీలాదిత్య' బిరుదుతో పాలన ప్రారంభించి, తర్వాతి కాలంలో 'మహారాజాధిరాజ', 'పరమభట్టారక' బిరుదులను పొందాడు.
- రాజ్యశ్రీ అన్వేషణ మరియు ప్రాణరక్షణ:
- సింహాసనం అధిష్టించిన వెంటనే హర్షుని ప్రథమ కర్తవ్యం వింధ్య అడవుల్లో తప్పిపోయిన సోదరి రాజ్యశ్రీని వెతకడమే అయ్యింది.
- అటవీ తెగల నాయకుడైన నిర్భావుడు మరియు బౌద్ధ సన్యాసి 'దివాకరమిత్ర' సహాయంతో హర్షుడు వింధ్యారణ్యాలను జల్లెడ పట్టాడు.
- భర్త మరణానికి కుమిలిపోయి చితి పేర్చుకుని సతీసహగమనం చేయడానికి సిద్ధపడిన రాజ్యశ్రీని చివరి క్షణంలో కాపాడి సురక్షితంగా వెనక్కి తీసుకొచ్చాడు.
- రాజధాని మార్పు - కనౌజ్ విలీనం:
- మౌఖరి వంశానికి వారసులు లేకపోవడం మరియు మంత్రుల అభ్యర్థన మేరకు రాజ్యశ్రీ తరపున హర్షుడు కనౌజ్ పాలనా పగ్గాలను కూడా స్వీకరించాడు.
- పరిపాలనా సౌలభ్యం, గంగా లోయ రక్షణ దృష్ట్యా తన రాజధానిని థానేశ్వర్ నుండి కనౌజ్ (మహోదయపురం) కు అధికారికంగా మార్చాడు.