బాదామి చాళుక్యులను కూలదోసి క్రీ.శ. 753 లో దక్కన్ పీఠభూమిపై అధికారాన్ని చేజిక్కించుకున్న మహాశక్తి రాష్ట్రకూటులు.
- వంశ స్థాపకుడు - దంతిదుర్గుడు:
- చివరి బాదామి చాళుక్య రాజైన రెండవ కీర్తివర్మన్ను ఓడించి రాజ్యాన్ని స్థాపించాడు.
- ఉజ్జయినిలో 'హిరణ్యగర్భ' అనే మహాదాన యాగాన్ని నిర్వహించాడు.
- మొదట ఎల్లోరా, ఆ తర్వాత మాన్యఖేటం (మాల్ఖేడ్ - కర్ణాటక) వీరి రాజధానిగా మారింది.
- వీరి రాజ్య చిహ్నం గరుడ.
- త్రిపాక్షిక పోరాటం (Tripartite Struggle):
- గంగా మైదానంలోని కనౌజ్ నగరం కోసం ఉత్తర భారత గుర్జర-ప్రతిహారులు, బెంగాల్ పాల చక్రవర్తులు మరియు దక్కన్ రాష్ట్రకూటుల మధ్య దాదాపు రెండు శతాబ్దాల పాటు పోరు సాగింది.
- రాష్ట్రకూట రాజులైన ధ్రువుడు, మూడవ గోవిందుడు, మూడవ ఇంద్రుడు ఉత్తర భారతంపై దండెత్తి కనౌజ్ను జయించారు.
- మొదటి అమోఘవర్షుడు (క్రీ.శ. 814 - 878):
- రాష్ట్రకూటులలో అత్యంత ప్రసిద్ధ శాంతియుత పాలకుడు; దాదాపు 64 ఏళ్ల పాటు దీర్ఘకాలం పాలించాడు.
- ఇతడు జైన మతాన్ని స్వీకరించి జినసేనాచార్యుని శిష్యుడయ్యాడు.
- కన్నడ భాషలో తొలి సాహిత్య గ్రంథమైన 'కవిరాజమార్గం' రచించాడు; సంస్కృతంలో 'ప్రశ్నోత్తర రత్నమాలిక' రాశాడు.
- అరబ్ యాత్రికుడు సులైమాన్ అమోఘవర్షుడిని ప్రపంచంలోని నలుగురు గొప్ప చక్రవర్తులలో ఒకరిగా (రోమ్, చైనా, బాగ్దాద్ ఖలీఫాలతో సమానంగా) వర్ణించాడు.