చోళుల కాంస్య శిల్పకళ - తాండవ నటరాజ విగ్రహం

చోళుల కాంస్య (కంచు) విగ్రహాలు వాటి సౌందర్యం, లయబద్ధత మరియు లోహ నైపుణ్యంతో ప్రపంచ కళాఖండాలుగా గుర్తింపు పొందాయి.

• లాస్ట్ వాక్స్ పద్ధతి (Cire Perdue):
  1. చోళ కళాకారులు కాంస్య విగ్రహాల తయారీకి 'లాస్ట్ వాక్స్ టెక్నిక్' (మధుచ్ఛిష్ట విధానం) ను ఉపయోగించారు.
  2. మొదట మైనంతో బొమ్మను చేసి, దానిపై బంకమట్టి పూసి ఆరబెట్టేవారు.
  3. తర్వాత వేడి చేసి మైనాన్ని కరిగించి బయటకు తీసి, ఆ ఖాళీ అచ్చులో కరిగించిన కంచు లోహాన్ని పోసి అద్భుత శిల్పాలు పోతపోసేవారు.
• నటరాజ విగ్రహ విశేషాలు (ఆనంద తాండవం):
  1. చోళ శిల్పకళకు తలమానికం శివుని 'ఆనంద తాండవ నటరాజ' కాంస్య విగ్రహం.
  2. నాలుగు చేతుల తాండవ రూపం:
  3. పై కుడిచేతిలో 'డమరుకం' (సృష్టికి ప్రతీక).
  4. పై ఎడమచేతిలో 'అగ్ని' (సంహారానికి/లయానికి ప్రతీక).
  5. కింది కుడిచేయి 'అభయ ముద్ర' (రక్షణ మరియు జ్ఞానానికి ప్రతీక).
  6. కింది ఎడమచేయి ఎత్తిన ఎడమ పాదం వైపు చూపిస్తుంది (మోక్షానికి మార్గం).
  7. కుడి పాదం కింద అజ్ఞానానికి, అహంకారానికి ప్రతీక అయిన 'అపస్మార పురుషుడు' (రాక్షసుడు) తొక్కబడి ఉంటాడు.
  8. విగ్రహం చుట్టూ ఉండే వృత్తాకార అగ్ని వలయం (ప్రభామండలం) విశ్వ చక్రాన్ని సూచిస్తుంది.