ప్రపంచ శిల్పకళా చరిత్రలోనే అత్యంత విస్మయకరమైన మానవ సృష్టిగా ఎల్లోరాలోని కైలాసనాథ దేవాలయం నిలిచింది.
- నిర్మాణ విశేషాలు:
- మహారాష్ట్రలోని ఔరంగాబాద్ (ఛత్రపతి శంభాజీనగర్) సమీపంలోని ఎల్లోరా గుహలలో ఇది 16వ గుహగా ఉంది.
- రాష్ట్రకూట రాజైన మొదటి కృష్ణుడు (క్రీ.శ. 756 - 774) దీనిని నిర్మించాడు.
- ఇది ఎటువంటి ఇటుకలు, సున్నం వాడకుండా ఒకే ఒక భారీ నల్లరాతి కొండను పై నుండి కిందికి (Top to bottom) తొలిచి చెక్కిన ఏకశిలా దేవాలయం (Monolithic Temple).
- శిల్పకళా వైభవం:
- ఇది సంపూర్ణ ద్రావిడ శైలిలో శివుని నివాసమైన కైలాస పర్వతాన్ని పోలి ఉంటుంది.
- ఆలయ పీఠం కింద భారీ రాతి ఏనుగులు మొత్తం ఆలయాన్ని తమ వీపులపై మోస్తున్నట్లు చెక్కబడ్డాయి.
- ఆలయ గోడలపై 'రావణాసురుడు కైలాస పర్వతాన్ని కదిలించడం' (Ravana shaking Mount Kailash) అనే శిల్పం ప్రపంచ ప్రసిద్ధి చెందింది.
- రామాయణం, మహాభారత ఘట్టాలు అత్యంత సహజసిద్ధంగా గోడలపై చెక్కబడ్డాయి.
